Author: Nguyen Thach Toan
Last saved by: PHONGVU
Company: WebTeam-VDC1

v¨n phßng quèc héi 		c¬ së d÷ liÖu luËt viÖt nam LAWDATA

Bé LUËT LAO ®éNG
CñA N­íC CéNG HOµ X· HéI CHñ NGHÜA VIÖT NAM

LêI NãI ®ÇU 

Lao ®éng lµ ho¹t ®éng quan träng nhÊt cña con ng­êi, t¹o ra cña c¶i vËt chÊt vµ c¸c gi¸ trÞ tinh thÇn cña x· héi. Lao ®éng cã n¨ng suÊt, chÊt l­îng vµ hiÖu qu¶ cao lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh sù ph¸t triÓn cña ®Êt n­íc.
Ph¸p luËt lao ®éng quy ®Þnh quyÒn vµ nghÜa vô cña ng­êi lao ®éng vµ cña ng­êi sö dông lao ®éng, c¸c tiªu chuÈn lao ®éng, c¸c nguyªn t¾c sö dông vµ qu¶n lý lao ®éng, gãp phÇn thóc ®Èy s¶n xuÊt, v× vËy cã vÞ trÝ quan träng trong ®êi sèng x· héi vµ trong hÖ thèng ph¸p luËt cña quèc gia.
KÕ thõa vµ ph¸t triÓn ph¸p luËt lao ®éng cña n­íc ta tõ sau C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m n¨m 1945 ®Õn nay, Bé luËt lao ®éng thÓ chÕ ho¸ ®­êng lèi ®æi míi cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam vµ cô thÓ ho¸ c¸c quy ®Þnh cña HiÕn ph¸p n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam n¨m 1992 vÒ lao ®éng, vÒ sö dông vµ qu¶n lý lao ®éng.
Bé luËt lao ®éng b¶o vÖ quyÒn lµm viÖc, lîi Ých vµ c¸c quyÒn kh¸c cña ng­êi lao ®éng, ®ång thêi b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña ng­êi sö dông lao ®éng, t¹o ®iÒu kiÖn cho mèi quan hÖ lao ®éng ®­îc hµi hoµ vµ æn ®Þnh, gãp phÇn ph¸t huy trÝ s¸ng t¹o vµ tµi n¨ng cña ng­êi lao ®éng trÝ ãc vµ lao ®éng ch©n tay, cña ng­êi qu¶n lý lao ®éng, nh»m ®¹t n¨ng suÊt, chÊt l­îng vµ tiÕn bé x· héi trong lao ®éng, s¶n xuÊt, dÞch vô, hiÖu qu¶ trong sö dông vµ qu¶n lý lao ®éng, gãp phÇn c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc v× sù nghiÖp d©n giµu, n­íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng, v¨n minh. 

CH­¬NG I
NH÷NG QUY ®ÞNH CHUNG 

§iÒu 1
Bé luËt lao ®éng ®iÒu chØnh quan hÖ lao ®éng gi÷a ng­êi lao ®éng lµm c«ng ¨n l­¬ng víi ng­êi sö dông lao ®éng vµ c¸c quan hÖ x· héi liªn quan trùc tiÕp víi quan hÖ lao ®éng.

§iÒu 2
Bé luËt lao ®éng ®­îc ¸p dông ®èi víi mäi ng­êi lao ®éng, mäi tæ chøc, c¸ nh©n sö dông lao ®éng theo hîp ®ång lao ®éng, thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, c¸c h×nh thøc së h÷u.
Bé luËt nµy còng ®­îc ¸p dông ®èi víi ng­êi häc nghÒ, ng­êi gióp viÖc gia ®×nh vµ mét sè lo¹i lao ®éng kh¸c ®­îc quy ®Þnh t¹i Bé luËt nµy.

§iÒu 3
C«ng d©n ViÖt Nam lµm viÖc trong c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam, t¹i c¸c c¬ quan, tæ chøc n­íc ngoµi hoÆc quèc tÕ ®ãng trªn l·nh thæ ViÖt Nam vµ ng­êi n­íc ngoµi lµm viÖc trong c¸c doanh nghiÖp, tæ chøc vµ cho c¸ nh©n ViÖt Nam trªn l·nh thæ ViÖt Nam ®Òu thuéc ph¹m vi ¸p dông cña Bé luËt nµy vµ c¸c quy ®Þnh kh¸c cña ph¸p luËt ViÖt Nam, trõ tr­êng hîp ®iÒu ­íc quèc tÕ mµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ký kÕt hoÆc tham gia cã quy ®Þnh kh¸c.

§iÒu 4
ChÕ ®é lao ®éng ®èi víi c«ng chøc, viªn chøc Nhµ n­íc, ng­êi gi÷ c¸c chøc vô ®­îc bÇu, cö hoÆc bæ nhiÖm, ng­êi thuéc lùc l­îng qu©n ®éi nh©n d©n, c«ng an nh©n d©n, ng­êi thuéc c¸c ®oµn thÓ nh©n d©n, c¸c tæ chøc chÝnh trÞ, x· héi kh¸c vµ x· viªn hîp t¸c x· do c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c quy ®Þnh nh­ng tuú tõng ®èi t­îng mµ ®­îc ¸p dông mét sè quy ®Þnh trong Bé luËt nµy.

§iÒu 5
1- Mäi ng­êi ®Òu cã quyÒn lµm viÖc, tù do lùa chän viÖc lµm vµ nghÒ nghiÖp, häc nghÒ vµ n©ng cao tr×nh ®é nghÒ nghiÖp, kh«ng bÞ ph©n biÖt ®èi xö vÒ giíi tÝnh, d©n téc, thµnh phÇn x· héi, tÝn ng­ìng, t«n gi¸o.
2- CÊm ng­îc ®·i ng­êi lao ®éng; cÊm c­ìng bøc ng­êi lao ®éng d­íi bÊt kú h×nh thøc nµo.
3- Mäi ho¹t ®éng t¹o ra viÖc lµm, tù t¹o viÖc lµm, d¹y nghÒ vµ häc nghÒ ®Ó cã viÖc lµm, mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh thu hót nhiÒu lao ®éng ®Òu ®­îc Nhµ n­íc khuyÕn khÝch, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi hoÆc gióp ®ì.

§iÒu 6
Ng­êi lao ®éng lµ ng­êi Ýt nhÊt ®ñ 15 tuæi, cã kh¶ n¨ng lao ®éng vµ cã giao kÕt hîp ®ång lao ®éng.
Ng­êi sö dông lao ®éng lµ doanh nghiÖp, c¬ quan, tæ chøc hoÆc c¸ nh©n, nÕu lµ c¸ nh©n th× Ýt nhÊt ph¶i ®ñ 18 tuæi, cã thuª m­ín, sö dông vµ tr¶ c«ng lao ®éng.

§iÒu 7
1- Ng­êi lao ®éng ®­îc tr¶ l­¬ng trªn c¬ së tho¶ thuËn víi ng­êi sö dông lao ®éng nh­ng kh«ng thÊp h¬n møc l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh vµ theo n¨ng suÊt, chÊt l­îng, hiÖu qu¶ c«ng viÖc; ®­îc b¶o hé lao ®éng, lµm viÖc trong nh÷ng ®iÒu kiÖn b¶o ®¶m vÒ an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng; nghØ theo chÕ ®é, nghØ hµng n¨m cã l­¬ng vµ ®­îc b¶o hiÓm x· héi theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Nhµ n­íc quy ®Þnh chÕ ®é lao ®éng vµ chÝnh s¸ch x· héi nh»m b¶o vÖ lao ®éng n÷ vµ c¸c lo¹i lao ®éng cã ®Æc ®iÓm riªng.
2- Ng­êi lao ®éng cã quyÒn thµnh lËp, gia nhËp, ho¹t ®éng c«ng ®oµn theo LuËt c«ng ®oµn ®Ó b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña m×nh; ®­îc h­ëng phóc lîi tËp thÓ, tham gia qu¶n lý doanh nghiÖp theo néi quy cña doanh nghiÖp vµ quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
3- Ng­êi lao ®éng cã nghÜa vô thùc hiÖn hîp ®ång lao ®éng, tho¶ ­íc lao ®éng tËp thÓ, chÊp hµnh kû luËt lao ®éng, néi quy lao ®éng vµ tu©n theo sù ®iÒu hµnh hîp ph¸p cña ng­êi sö dông lao ®éng.
4- Ng­êi lao ®éng cã quyÒn ®×nh c«ng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 8
1- Ng­êi sö dông lao ®éng cã quyÒn tuyÓn chän lao ®éng, bè trÝ, ®iÒu hµnh lao ®éng theo nhu cÇu s¶n xuÊt, kinh doanh; cã quyÒn khen th­ëng vµ xö lý c¸c vi ph¹m kû luËt lao ®éng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt lao ®éng.
2- Ng­êi sö dông lao ®éng cã quyÒn cö ®¹i diÖn ®Ó th­¬ng l­îng, ký kÕt tho¶ ­íc lao ®éng tËp thÓ trong doanh nghiÖp hoÆc tho¶ ­íc lao ®éng tËp thÓ ngµnh; cã tr¸ch nhiÖm céng t¸c víi c«ng ®oµn bµn b¹c c¸c vÊn ®Ò vÒ quan hÖ lao ®éng, c¶i thiÖn ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cña ng­êi lao ®éng.
3- Ng­êi sö dông lao ®éng cã nghÜa vô thùc hiÖn hîp ®ång lao ®éng, tho¶ ­íc lao ®éng tËp thÓ vµ nh÷ng tho¶ thuËn kh¸c víi ng­êi lao ®éng, t«n träng danh dù, nhËn phÈm vµ ®èi sö ®óng ®¾n víi ng­êi lao ®éng.

§iÒu 9
Quan hÖ lao ®éng gi÷a ng­êi lao ®éng vµ ng­êi sö dông lao ®éng ®­îc x¸c lËp vµ tiÕn hµnh qua th­¬ng l­îng, tho¶ thuËn theo nguyªn t¾c tù nguyÖn, b×nh ®¼ng, hîp t¸c, t«n träng quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña nhau, thùc hiÖn ®Çy ®ñ nh÷ng ®iÒu ®· cam kÕt.
Nhµ n­íc khuyÕn khÝch nh÷ng tho¶ thuËn b¶o ®¶m cho ng­êi lao ®éng cã nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi h¬n so víi nh÷ng quy ®Þnh cña ph¸p luËt lao ®éng.
Ng­êi lao ®éng vµ ng­êi sö dông lao ®éng cã quyÒn yªu cÇu c¬ quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng. Nhµ n­íc khuyÕn khÝch viÖc gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp lao ®éng b»ng hoµ gi¶i vµ träng tµi.

§iÒu 10
1- Nhµ n­íc thèng nhÊt qu¶n lý nguån nh©n lùc vµ qu¶n lý lao ®éng b»ng ph¸p luËt vµ cã chÝnh s¸ch ®Ó ph¸t triÓn, ph©n bè nguån nh©n lùc, ph¸t triÓn ®a d¹ng c¸c h×nh thøc sö dông lao ®éng vµ dÞch vô viÖc lµm.
2- Nhµ n­íc h­íng dÉn ng­êi lao ®éng vµ ng­êi sö dông lao ®éng x©y dùng mèi quan hÖ lao ®éng hµi hoµ vµ æn ®Þnh, cïng nhau hîp t¸c v× sù ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp.

§iÒu 11
Nhµ n­íc khuyÕn khÝch viÖc qu¶n lý lao ®éng d©n chñ, c«ng b»ng, v¨n minh trong doanh nghiÖp vµ mäi biÖn ph¸p, kÓ c¶ viÖc trÝch th­ëng tõ lîi nhuËn cña doanh nghiÖp, lµm cho ng­êi lao ®éng quan t©m ®Õn hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp, nh»m ®¹t hiÖu qu¶ cao trong qu¶n lý lao ®éng, s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp.
Nhµ n­íc cã chÝnh s¸ch ®Ó ng­êi lao ®éng mua cæ phÇn, gãp vèn ph¸t triÓn doanh nghiÖp.

§iÒu 12
C«ng ®oµn tham gia cïng víi c¬ quan Nhµ n­íc, tæ chøc kinh tÕ, tæ chøc x· héi ch¨m lo vµ b¶o vÖ quyÒn lîi cña ng­êi lao ®éng; tham gia kiÓm tra, gi¸m s¸t viÖc thi hµnh c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt lao ®éng.

CH­¬NG II
VIÖC LµM

§iÒu 13
Mäi ho¹t ®éng lao ®éng t¹o ra nguån thu nhËp, kh«ng bÞ ph¸p luËt cÊm ®Òu ®­îc thõa nhËn lµ viÖc lµm.
Gi¶i quyÕt viÖc lµm, b¶o ®¶m cho mäi ng­êi cã kh¶ n¨ng lao ®éng ®Òu cã c¬ héi cã viÖc lµm lµ tr¸ch nhiÖm cña Nhµ n­íc, cña c¸c doanh nghiÖp vµ toµn x· héi.

§iÒu 14
1- Nhµ n­íc ®Þnh chØ tiªu t¹o viÖc lµm míi trong kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi 5 n¨m vµ hµng n¨m, t¹o ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt, hç trî tµi chÝnh, cho vay vèn hoÆc gi¶m, miÔn thuÕ vµ ¸p dông c¸c biÖn ph¸p khuyÕn khÝch kh¸c ®Ó ng­êi cã kh¶ n¨ng lao ®éng tù gi¶i quyÕt viÖc lµm, ®Ó c¸c tæ chøc, ®¬n vÞ vµ c¸ nh©n thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ ph¸t triÓn nhiÒu nghÒ míi nh»m t¹o viÖc lµm cho nhiÒu ng­êi lao ®éng.
2- Nhµ n­íc cã chÝnh s¸ch ­u ®·i vÒ gi¶i quyÕt viÖc lµm ®Ó thu hót vµ sö dông lao ®éng lµ ng­êi d©n téc thiÓu sè.
3- Nhµ n­íc cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c tæ chøc vµ c¸ nh©n trong n­íc vµ n­íc ngoµi, bao gåm c¶ ng­êi ViÖt Nam ®Þnh c­ ë n­íc ngoµi ®Çu t­ ph¸t triÓn s¶n xuÊt, kinh doanh, ®Ó gi¶i quyÕt viÖc lµm cho ng­êi lao ®éng.

§iÒu 15
1- ChÝnh phñ lËp ch­¬ng tr×nh quèc gia vÒ viÖc lµm, dù ¸n ®Çu t­ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi, di d©n ph¸t triÓn vïng kinh tÕ míi g¾n víi ch­¬ng tr×nh gi¶i quyÕt viÖc lµm; lËp quü quèc gia vÒ viÖc lµm tõ ng©n s¸ch Nhµ n­íc vµ c¸c nguån kh¸c, ph¸t triÓn hÖ thèng tæ chøc dÞch vô viÖc lµm. Hµng n¨m ChÝnh phñ tr×nh Quèc héi quyÕt ®Þnh ch­¬ng tr×nh vµ quü quèc gia vÒ viÖc lµm.
2- Uû ban nh©n d©n tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng lËp ch­¬ng tr×nh vµ quü gi¶i quyÕt viÖc lµm cña ®Þa ph­¬ng tr×nh Héi ®ång nh©n d©n cïng cÊp quyÕt ®Þnh.
3- C¸c c¬ quan Nhµ n­íc, c¸c tæ chøc kinh tÕ, c¸c ®oµn thÓ nh©n d©n vµ tæ chøc x· héi trong ph¹m vi nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña m×nh cã tr¸ch nhiÖm tham gia thùc hiÖn c¸c ch­¬ng tr×nh vµ quü gi¶i quyÕt viÖc lµm.

§iÒu 16
1- Ng­êi lao ®éng cã quyÒn lµm viÖc cho bÊt kú ng­êi sö dông lao ®éng nµo vµ ë bÊt kú n¬i nµo mµ ph¸p luËt kh«ng cÊm. Ng­êi cÇn t×m viÖc lµm cã quyÒn trùc tiÕp liªn hÖ ®Ó t×m viÖc hoÆc ®¨ng ký t¹i c¸c tæ chøc dÞch vô viÖc lµm ®Ó t×m viÖc tuú theo nguyÖn väng, kh¶ n¨ng, tr×nh ®é nghÒ nghiÖp vµ søc khoÎ cña m×nh.
2- Ng­êi sö dông lao ®éng cã quyÒn trùc tiÕp hoÆc th«ng qua c¸c tæ chøc dÞch vô viÖc lµm ®Ó tuyÓn chän lao ®éng, cã quyÒn t¨ng gi¶m lao ®éng phï hîp víi nhu cÇu s¶n xuÊt, kinh doanh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 17
1- Trong tr­êng hîp do thay ®æi c¬ cÊu hoÆc c«ng nghÖ mµ ng­êi lao ®éng ®· lµm viÖc th­êng xuyªn trong doanh nghiÖp tõ mét n¨m trë lªn bÞ mÊt viÖc lµm, th× ng­êi sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm ®µo t¹o l¹i hä ®Ó tiÕp tôc sö dông vµo nh÷ng chç lµm viÖc míi; nÕu kh«ng thÓ gi¶i quyÕt ®­îc viÖc lµm míi, ph¶i cho ng­êi lao ®éng th«i viÖc th× ph¶i tr¶ trî cÊp mÊt viÖc lµm, cø mçi n¨m lµm viÖc tr¶ mét th¸ng l­¬ng, nh­ng thÊp nhÊt còng b»ng hai th¸ng l­¬ng.
2- Khi cÇn cho nhiÒu ng­êi th«i viÖc theo kho¶n 1 §iÒu nµy, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i c«ng bè danh s¸ch, c¨n cø vµo nhu cÇu cña doanh nghiÖp vµ th©m niªn lµm viÖc t¹i doanh nghiÖp, tay nghÒ, hoµn c¶nh gia ®×nh vµ nh÷ng yÕu tè kh¸c cña tõng ng­êi ®Ó lÇn l­ît cho th«i viÖc, sau khi ®· trao ®æi, nhÊt trÝ víi Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së trong doanh nghiÖp theo thñ tôc quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 38 cña Bé luËt nµy. ViÖc cho th«i viÖc chØ ®­îc tiÕn hµnh sau khi ®· b¸o cho c¬ quan lao ®éng ®Þa ph­¬ng biÕt.
3- C¸c doanh nghiÖp ph¶i lËp quü dù phßng vÒ trî cÊp mÊt viÖc lµm theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ ®Ó kÞp thêi trî cÊp cho ng­êi lao ®éng trong doanh nghiÖp bÞ mÊt viÖc lµm.
4- ChÝnh phñ cã chÝnh s¸ch vµ biÖn ph¸p tæ chøc d¹y nghÒ, ®µo t¹o l¹i, h­íng dÉn s¶n xuÊt kinh doanh, cho vay vèn víi l·i suÊt thÊp tõ quü quèc gia gi¶i quyÕt viÖc lµm, t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ng­êi lao ®éng t×m viÖc lµm hoÆc tù t¹o viÖc lµm; hç trî vÒ tµi chÝnh cho nh÷ng ®Þa ph­¬ng vµ ngµnh cã nhiÒu ng­êi thiÕu viÖc lµm hoÆc mÊt viÖc lµm do thay ®æi c¬ cÊu hoÆc c«ng nghÖ.

§iÒu 18
1- Tæ chøc dÞch vô viÖc lµm ®­îc thµnh lËp theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt cã nhiÖm vô t­ vÊn, giíi thiÖu, cung øng vµ gióp tuyÓn lao ®éng, thu thËp vµ cung øng th«ng tin vÒ thÞ tr­êng lao ®éng. ViÖc ®­a ng­êi lao ®éng ViÖt Nam ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi chØ ®­îc tiÕn hµnh sau khi cã giÊy phÐp cña c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.
2- Tæ chøc dÞch vô viÖc lµm ®­îc thu lÖ phÝ, ®­îc Nhµ n­íc xÐt gi¶m, miÔn thuÕ vµ ®­îc tæ chøc d¹y nghÒ theo c¸c quy ®Þnh t¹i Ch­¬ng III cña Bé luËt nµy.
3- Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi thèng nhÊt qu¶n lý Nhµ n­íc ®èi víi c¸c tæ chøc dÞch vô viÖc lµm trong c¶ n­íc.

§iÒu 19
CÊm mäi hµnh vi dô dç, høa hÑn vµ qu¶ng c¸o gian dèi ®Ó lõa g¹t ng­êi lao ®éng hoÆc lîi dông dÞch vô viÖc lµm ®Ó thùc hiÖn nh÷ng hµnh vi tr¸i ph¸p luËt.

CH­¬NG III
HäC NGHÒ

§iÒu 20
1- Mäi ng­êi cã quyÒn tù do lùa chän nghÒ vµ n¬i häc nghÒ phï hîp víi nhu cÇu viÖc lµm cña m×nh.
2- Doanh nghiÖp, tæ chøc vµ c¸ nh©n cã ®ñ ®iÒu kiÖn theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®­îc më c¬ së d¹y nghÒ.
ChÝnh phñ ban hµnh quy ®Þnh vÒ viÖc më c¸c c¬ së d¹y nghÒ.

§iÒu 21
1- C¬ së d¹y nghÒ ph¶i ®¨ng ký, ho¹t ®éng theo quy ®Þnh vÒ d¹y nghÒ, ®­îc thu häc phÝ vµ ph¶i nép thuÕ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
2- C¬ së d¹y nghÒ cho th­¬ng binh, bÖnh binh, ng­êi tµn tËt, ng­êi d©n téc thiÓu sè hoÆc ë nh÷ng n¬i cã nhiÒu ng­êi thiÕu viÖc lµm, mÊt viÖc lµm, c¸c c¬ së d¹y nghÒ truyÒn thèng, kÌm cÆp t¹i x­ëng, t¹i nhµ ®­îc xÐt gi¶m, miÔn thuÕ.

§iÒu 22
Ng­êi häc nghÒ ë c¬ së d¹y nghÒ Ýt nhÊt ph¶i ®ñ 13 tuæi, trõ mét sè nghÒ do Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi quy ®Þnh vµ ph¶i cã ®ñ søc khoÎ phï hîp víi yªu cÇu cña nghÒ theo häc.

§iÒu 23
1- Doanh nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm tæ chøc n©ng cao tr×nh ®é nghÒ nghiÖp cho ng­êi lao ®éng vµ ®µo t¹o l¹i tr­íc khi chuyÓn ng­êi lao ®éng sang lµm nghÒ kh¸c trong doanh nghiÖp.
2- Doanh nghiÖp tuyÓn ng­êi vµo häc nghÒ, tËp nghÒ ®Ó lµm viÖc t¹i doanh nghiÖp theo thêi h¹n cam kÕt trong hîp ®ång häc nghÒ, tËp nghÒ th× kh«ng ph¶i ®¨ng ký vµ kh«ng ®­îc thu häc phÝ. Thêi gian häc nghÒ, tËp nghÒ ®­îc tÝnh vµo th©m niªn lµm viÖc t¹i doanh nghiÖp. Trong thêi gian häc nghÒ, tËp nghÒ, nÕu trùc tiÕp hoÆc tham gia lµm ra s¶n phÈm cho doanh nghiÖp th× ng­êi häc nghÒ, tËp nghÒ ®­îc tr¶ c«ng theo møc do hai bªn tho¶ thuËn.

§iÒu 24
1- ViÖc häc nghÒ ph¶i cã hîp ®ång häc nghÒ b»ng v¨n b¶n hoÆc b»ng miÖng gi÷a ng­êi häc nghÒ víi ng­êi d¹y nghÒ hoÆc ®¹i diÖn c¬ së d¹y nghÒ. NÕu ký kÕt hîp ®ång häc nghÒ b»ng v¨n b¶n, th× ph¶i lµm thµnh hai b¶n, mçi bªn gi÷ mét b¶n.
2- Néi dung chñ yÕu cña hîp ®ång häc nghÒ ph¶i bao gåm môc tiªu ®µo t¹o, ®Þa ®iÓm häc, møc häc phÝ, thêi h¹n häc, møc båi th­êng khi vi ph¹m hîp ®ång.
3- Trong tr­êng hîp doanh nghiÖp nhËn ng­êi vµo häc nghÒ ®Ó sö dông th× hîp ®ång häc nghÒ ph¶i cã cam kÕt vÒ thêi h¹n lµm viÖc cho doanh nghiÖp vµ ph¶i b¶o ®¶m ký kÕt hîp ®ång lao ®éng sau khi häc xong. Ng­êi häc nghÒ sau khi häc xong, nÕu kh«ng lµm viÖc theo cam kÕt th× ph¶i båi th­êng phÝ d¹y nghÒ.
4- Trong tr­êng hîp hîp ®ång häc nghÒ chÊm døt tr­íc thêi h¹n v× lý do bÊt kh¶ kh¸ng th× kh«ng ph¶i båi th­êng.

§iÒu 25
Nghiªm cÊm mäi doanh nghiÖp, tæ chøc vµ c¸ nh©n lîi dông danh nghÜa d¹y nghÒ, truyÒn nghÒ ®Ó trôc lîi, bãc lét søc lao ®éng hoÆc dô dç, Ðp buéc ng­êi häc nghÒ, tËp nghÒ vµo nh÷ng ho¹t ®éng tr¸i ph¸p luËt.

CH­¬NG IV
HîP ®åNG LAO ®éNG

§iÒu 26
Hîp ®ång lao ®éng lµ sù tho¶ thuËn gi÷a ng­êi lao ®éng vµ ng­êi sö dông lao ®éng vÒ viÖc lµm cã tr¶ c«ng, ®iÒu kiÖn lao ®éng, quyÒn vµ nghÜa vô cña mçi bªn trong quan hÖ lao ®éng.

§iÒu 27
1- Hîp ®ång lao ®éng ph¶i ®­îc giao kÕt theo mét trong c¸c lo¹i sau ®©y:
a) Hîp ®ång lao ®éng kh«ng x¸c ®Þnh thêi h¹n;
b) Hîp ®ång lao ®éng x¸c ®Þnh thêi h¹n tõ mét n¨m ®Õn ba n¨m;
c) Hîp ®ång lao ®éng theo mïa vô hoÆc theo mét c«ng viÖc nhÊt ®Þnh mµ
thêi h¹n d­íi mét n¨m.
2- Kh«ng ®­îc giao kÕt hîp ®ång lao ®éng theo mïa vô hoÆc theo mét c«ng viÖc nhÊt ®Þnh mµ thêi h¹n d­íi mét n¨m ®Ó lµm nh÷ng c«ng viÖc cã tÝnh chÊt th­êng xuyªn tõ mét n¨m trë lªn, trõ tr­êng hîp ph¶i t¹m thêi thay thÕ ng­êi lao ®éng ®i lµm nghÜa vô qu©n sù, nghØ theo chÕ ®é thai s¶n hoÆc nghØ viÖc cã tÝnh chÊt t¹m thêi kh¸c.

§iÒu 28
Hîp ®ång lao ®éng ®­îc ký kÕt b»ng v¨n b¶n vµ ph¶i ®­îc lµm thµnh hai b¶n, mçi bªn gi÷ mét b¶n. §èi víi mét sè c«ng viÖc cã tÝnh chÊt t¹m thêi mµ thêi h¹n d­íi ba th¸ng hoÆc ®èi víi lao ®éng gióp viÖc gia ®×nh th× c¸c bªn cã thÓ giao kÕt b»ng miÖng. Trong tr­êng hîp giao kÕt b»ng miÖng, th× c¸c bªn ®­¬ng nhiªn ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt lao ®éng.

§iÒu 29
1- Hîp ®ång lao ®éng ph¶i cã nh÷ng néi dung chñ yÕu sau ®©y: c«ng viÖc ph¶i lµm, thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i, tiÒn l­¬ng, ®Þa ®iÓm lµm viÖc, thêi h¹n hîp ®ång, ®iÒu kiÖn vÒ an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng vµ b¶o hiÓm x· héi ®èi víi ng­êi lao ®éng.
2- Trong tr­êng hîp mét phÇn hoÆc toµn bé néi dung cña hîp ®ång lao ®éng quy ®Þnh quyÒn lîi cña ng­êi lao ®éng thÊp h¬n møc ®­îc quy ®Þnh trong ph¸p luËt lao ®éng, tho¶ ­íc lao ®éng tËp thÓ, néi quy lao ®éng ®ang ¸p dông trong doanh nghiÖp hoÆc h¹n chÕ c¸c quyÒn kh¸c cña ng­êi lao ®éng th× mét phÇn hoÆc toµn bé néi dung ®ã ph¶i ®­îc söa ®æi, bæ sung.
3- Trong tr­êng hîp ph¸t hiÖn hîp ®ång lao ®éng cã néi dung nãi t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy, th× Thanh tra lao ®éng h­íng dÉn cho c¸c bªn söa ®æi, bæ sung cho phï hîp. NÕu c¸c bªn kh«ng söa ®æi, bæ sung th× Thanh tra lao ®éng cã quyÒn buéc huû bá c¸c néi dung ®ã.

§iÒu 30
1- Hîp ®ång lao ®éng ®­îc giao kÕt trùc tiÕp gi÷a ng­êi lao ®éng víi ng­êi sö dông lao ®éng.
2- Hîp ®ång lao ®éng cã thÓ ®­îc ký kÕt gi÷a ng­êi sö dông lao ®éng víi ng­êi ®­îc uû quyÒn hîp ph¸p thay mÆt cho nhãm ng­êi lao ®éng; trong tr­êng hîp nµy hîp ®ång cã hiÖu lùc nh­ ký kÕt víi tõng ng­êi.
3- Ng­êi lao ®éng cã thÓ giao kÕt mét hoÆc nhiÒu hîp ®ång lao ®éng, víi mét hoÆc nhiÒu ng­êi sö dông lao ®éng, nh­ng ph¶i b¶o ®¶m thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c hîp ®ång ®· giao kÕt.
4- C«ng viÖc theo hîp ®ång lao ®éng ph¶i do ng­êi giao kÕt thùc hiÖn, kh«ng ®­îc giao cho ng­êi kh¸c, nÕu kh«ng cã sù ®ång ý cña ng­êi sö dông lao ®éng.

§iÒu 31
Trong tr­êng hîp s¸p nhËp, ph©n chia doanh nghiÖp, chuyÓn quyÒn së h÷u, quyÒn qu¶n lý hoÆc quyÒn sö dông tµi s¶n cña doanh nghiÖp th× ng­êi sö dông lao ®éng kÕ tiÕp ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm tiÕp tôc thùc hiÖn hîp ®ång lao ®éng víi ng­êi lao ®éng cho tíi khi hai bªn tho¶ thuËn söa ®æi, chÊm døt hîp ®ång lao ®éng hoÆc giao kÕt hîp ®ång lao ®éng míi.

§iÒu 32
Ng­êi sö dông lao ®éng vµ ng­êi lao ®éng tho¶ thuËn vÒ viÖc lµm thö, thêi gian thö viÖc, vÒ quyÒn, nghÜa vô cña hai bªn. TiÒn l­¬ng cña ng­êi lao ®éng trong thêi gian thö viÖc Ýt nhÊt ph¶i b»ng 70% møc l­¬ng cÊp bËc cña c«ng viÖc ®ã. Thêi gian thö viÖc kh«ng ®­îc qu¸ 60 ngµy ®èi víi lao ®éng chuyªn m«n kü thuËt cao vµ kh«ng ®­îc qu¸ 30 ngµy ®èi víi lao ®éng kh¸c.
Trong thêi gian thö viÖc, mçi bªn cã quyÒn huû bá tho¶ thuËn lµm thö mµ kh«ng cÇn b¸o tr­íc vµ kh«ng ph¶i båi th­êng nÕu viÖc lµm thö kh«ng ®¹t yªu cÇu mµ hai bªn ®· tho¶ thuËn. Khi viÖc lµm thö ®¹t yªu cÇu th× ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i nhËn ng­êi lao ®éng vµo lµm viÖc chÝnh thøc nh­ ®· tho¶ thuËn.

§iÒu 33
Hîp ®ång lao ®éng cã hiÖu lùc tõ ngµy giao kÕt hoÆc tõ ngµy do hai bªn tho¶ thuËn.
Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn hîp ®ång lao ®éng, nÕu bªn nµo cã yªu cÇu thay ®æi néi dung hîp ®ång th× ph¶i b¸o cho bªn kia biÕt tr­íc Ýt nhÊt ba ngµy. ViÖc thay ®æi néi dung hîp ®ång lao ®éng cã thÓ ®­îc tiÕn hµnh b»ng c¸ch söa ®æi, bæ sung hîp ®ång lao ®éng ®· giao kÕt hoÆc giao kÕt hîp ®ång lao ®éng míi.

§iÒu 34
1- Khi gÆp khã kh¨n ®ét xuÊt hoÆc do nhu cÇu s¶n xuÊt, kinh doanh, ng­êi sö dông lao ®éng ®­îc quyÒn t¹m thêi chuyÓn ng­êi lao ®éng lµm c«ng viÖc kh¸c tr¸i nghÒ, nh­ng kh«ng ®­îc qu¸ 60 ngµy trong mét n¨m.
2- Khi t¹m thêi chuyÓn ng­êi lao ®éng lµm viÖc kh¸c tr¸i nghÒ, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i b¸o cho ng­êi lao ®éng biÕt tr­íc Ýt nhÊt ba ngµy, ph¶i b¸o râ thêi h¹n lµm t¹m thêi vµ bè trÝ c«ng viÖc phï hîp víi søc khoÎ vµ giíi tÝnh cña ng­êi lao ®éng.
3- Ng­êi lao ®éng t¹m thêi lµm c«ng viÖc kh¸c theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy, ®­îc tr¶ l­¬ng theo c«ng viÖc míi; nÕu tiÒn l­¬ng cña c«ng viÖc míi thÊp h¬n tiÒn l­¬ng cò th× ®­îc gi÷ nguyªn møc tiÒn l­¬ng cò trong thêi h¹n 30 ngµy lµm viÖc. TiÒn l­¬ng theo c«ng viÖc míi Ýt nhÊt ph¶i b»ng 70% møc tiÒn l­¬ng cò nh­ng kh«ng ®­îc thÊp h¬n møc l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh.

§iÒu 35
1- Hîp ®ång lao ®éng ®­îc t¹m ho·n thùc hiÖn trong nh÷ng tr­êng hîp sau ®©y:
a) Ng­êi lao ®éng ®i lµm nghÜa vô qu©n sù hoÆc c¸c nghÜa vô c«ng d©n kh¸c do ph¸p luËt quy ®Þnh;
b) Ng­êi lao ®éng bÞ t¹m gi÷, t¹m giam;
c) C¸c tr­êng hîp kh¸c do hai bªn tho¶ thuËn.
2- HÕt thêi gian t¹m ho·n hîp ®ång lao ®éng ®èi víi c¸c tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i ®iÓm a vµ ®iÓm c kho¶n 1 §iÒu nµy, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i nhËn ng­êi lao ®éng trë l¹i lµm viÖc.
3- ViÖc nhËn l¹i ng­êi lao ®éng bÞ t¹m gi÷, t¹m giam khi hÕt thêi gian t¹m ho·n hîp ®ång lao ®éng do ChÝnh phñ quy ®Þnh.

§iÒu 36
Hîp ®ång lao ®éng chÊm døt trong nh÷ng tr­êng hîp sau ®©y:
1- HÕt h¹n hîp ®ång;
2- §· hoµn thµnh c«ng viÖc theo hîp ®ång;
3- Hai bªn tho¶ thuËn chÊm døt hîp ®ång;
4- Ng­êi lao ®éng bÞ kÕt ¸n tï giam hoÆc bÞ cÊm lµm c«ng viÖc cò theo quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n;
5- Ng­êi lao ®éng chÕt; mÊt tÝch theo tuyªn bè cña Toµ ¸n.

§iÒu 37
1- Ng­êi lao ®éng lµm viÖc theo hîp ®ång lao ®éng x¸c ®Þnh thêi h¹n tõ mét n¨m ®Õn ba n¨m, hîp ®ång lao ®éng theo mïa vô hoÆc theo mét c«ng viÖc nhÊt ®Þnh mµ thêi h¹n d­íi mét n¨m cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång tr­íc thêi h¹n trong nh÷ng tr­êng hîp sau ®©y:
a) Kh«ng ®­îc bè trÝ theo ®óng c«ng viÖc, ®Þa ®iÓm lµm viÖc hoÆc kh«ng ®­îc b¶o ®¶m c¸c ®iÒu kiÖn lµm viÖc ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång;
b) Kh«ng ®­îc tr¶ c«ng ®Çy ®ñ hoÆc tr¶ c«ng kh«ng ®óng thêi h¹n theo hîp ®ång;
c) BÞ ng­îc ®·i; bÞ c­ìng bøc lao ®éng;
d) B¶n th©n hoÆc gia ®×nh thËt sù cã hoµn c¶nh khã kh¨n kh«ng thÓ tiÕp tôc thùc hiÖn hîp ®ång;
®) §­îc bÇu lµm nhiÖm vô chuyªn tr¸ch ë c¸c c¬ quan d©n cö hoÆc ®­îc bæ nhiÖm gi÷ chøc vô trong bé m¸y Nhµ n­íc;
e) Ng­êi lao ®éng n÷ cã thai ph¶i nghØ viÖc theo chØ ®Þnh cña thÇy thuèc.
2- Khi ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy, ng­êi lao ®éng ph¶i b¸o cho ng­êi sö dông lao ®éng biÕt tr­íc:
a) §èi víi c¸c tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÓm a, b vµ c: Ýt nhÊt ba ngµy;
b) §èi víi c¸c tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i ®iÓm d vµ ®iÓm ®: Ýt nhÊt ba m­¬i ngµy nÕu lµ hîp ®ång x¸c ®Þnh thêi h¹n tõ mét n¨m ®Õn ba n¨m; Ýt nhÊt ba ngµy nÕu lµ hîp ®ång theo mïa vô hoÆc theo mét c«ng viÖc nhÊt ®Þnh mµ thêi h¹n d­íi mét n¨m;
c) §èi víi tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i ®iÓm e: theo thêi h¹n quy ®Þnh t¹i §iÒu 112 cña Bé luËt nµy.
3- Ng­êi lao ®éng lµm theo hîp ®ång lao ®éng kh«ng x¸c ®Þnh thêi h¹n cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng, nh­ng ph¶i b¸o cho ng­êi sö dông lao ®éng biÕt tr­íc Ýt nhÊt 45 ngµy.

§iÒu 38
1- Ng­êi sö dông lao ®éng cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng trong nh÷ng tr­êng hîp sau ®©y:
a) Ng­êi lao ®éng th­êng xuyªn kh«ng hoµn thµnh c«ng viÖc theo hîp ®ång;
b) Ng­êi lao ®éng bÞ xö lý kû luËt sa th¶i theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 85 cña Bé luËt nµy;
c) Ng­êi lao ®éng lµm theo hîp ®ång lao ®éng kh«ng x¸c ®Þnh thêi h¹n èm ®au ®· ®iÒu trÞ 12 th¸ng liÒn, ng­êi lao ®éng lµm theo hîp ®ång lao ®éng x¸c ®Þnh thêi h¹n èm ®au ®· ®iÒu trÞ s¸u th¸ng liÒn vµ ng­êi lao ®éng lµm theo hîp ®ång lao ®éng d­íi mét n¨m èm ®au ®· ®iÒu trÞ qu¸ nöa thêi h¹n hîp ®ång lao ®éng, mµ kh¶ n¨ng lao ®éng ch­a håi phôc. Khi søc khoÎ cña ng­êi lao ®éng b×nh phôc, th× ®­îc xem xÐt ®Ó giao kÕt tiÕp hîp ®ång lao ®éng;
d) Do thiªn tai, ho¶ ho¹n hoÆc nh÷ng lý do bÊt kh¶ kh¸ng kh¸c mµ ng­êi sö dông lao ®éng ®· t×m mäi biÖn ph¸p kh¾c phôc nh­ng vÉn buéc ph¶i thu hÑp s¶n xuÊt, gi¶m chç lµm viÖc;
®) Doanh nghiÖp, c¬ quan, tæ chøc chÊm døt ho¹t ®éng.
2- Tr­íc khi ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng theo c¸c ®iÓm a, b vµ c kho¶n 1 §iÒu nµy, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i trao ®æi, nhÊt trÝ víi Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së. Trong tr­êng hîp kh«ng nhÊt trÝ, hai bªn ph¶i b¸o c¸o víi c¬ quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn. Sau 30 ngµy, kÓ tõ ngµy b¸o cho c¬ quan lao ®éng biÕt, ng­êi sö dông lao ®éng míi cã quyÒn quyÕt ®Þnh vµ ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ quyÕt ®Þnh cña m×nh. Tr­êng hîp kh«ng nhÊt trÝ víi quyÕt ®Þnh cña ng­êi sö dông lao ®éng, Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së vµ ng­êi lao ®éng cã quyÒn yªu cÇu gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng theo tr×nh tù do ph¸p luËt quy ®Þnh.
3- Khi ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i ®iÓm b kho¶n 1 §iÒu nµy, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i b¸o cho ng­êi lao ®éng biÕt tr­íc:
a) Ýt nhÊt 45 ngµy ®èi víi hîp ®ång lao ®éng kh«ng x¸c ®Þnh thêi h¹n;
b) Ýt nhÊt 30 ngµy ®èi víi hîp ®ång lao ®éng x¸c ®Þnh thêi h¹n tõ mét n¨m ®Õn ba n¨m;
c) Ýt nhÊt ba ngµy ®èi víi hîp ®ång lao ®éng theo mïa vô, theo mét c«ng viÖc nhÊt ®Þnh mµ thêi h¹n d­íi mét n¨m.

§iÒu 39
Ng­êi sö dông lao ®éng kh«ng ®­îc ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng trong nh÷ng tr­êng hîp sau ®©y:
1- Ng­êi lao ®éng èm ®au hoÆc bÞ tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp ®ang ®iÒu trÞ, ®iÒu d­ìng theo quyÕt ®Þnh cña thÇy thuèc, trõ tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i ®iÓm c vµ ®iÓm ® kho¶n 1 §iÒu 38 cña Bé luËt nµy;
2- Ng­êi lao ®éng ®ang nghØ hµng n¨m, nghØ vÒ viÖc riªng vµ nh÷ng tr­êng hîp nghØ kh¸c ®­îc ng­êi sö dông lao ®éng cho phÐp;
3- Ng­êi lao ®éng lµ n÷ trong c¸c tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i kho¶n 3 §iÒu 111 cña Bé luËt nµy.

§iÒu 40
Mçi bªn cã thÓ tõ bá viÖc ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng tr­íc khi hÕt thêi h¹n b¸o tr­íc. Khi hÕt thêi h¹n b¸o tr­íc, mçi bªn ®Òu cã quyÒn chÊm døt hîp ®ång lao ®éng.

§iÒu 41
1- Trong tr­êng hîp ng­êi sö dông lao ®éng ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng tr¸i ph¸p luËt th× ph¶i nhËn ng­êi lao ®éng trë l¹i lµm viÖc vµ ph¶i båi th­êng mét kho¶n tiÒn t­¬ng øng víi tiÒn l­¬ng trong nh÷ng ngµy ng­êi lao ®éng kh«ng ®­îc lµm viÖc. Trong tr­êng hîp ng­êi lao ®éng kh«ng muèn trë l¹i lµm viÖc, th× ngoµi kho¶n tiÒn ®­îc båi th­êng t­¬ng øng víi tiÒn l­¬ng trong nh÷ng ngµy kh«ng ®­îc lµm viÖc, ng­êi lao ®éng cßn ®­îc trî cÊp theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu 42 cña Bé luËt nµy.
2- Trong tr­êng hîp ng­êi lao ®éng ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng tr¸i ph¸p luËt th× kh«ng ®­îc trî cÊp th«i viÖc.
3- Trong tr­êng hîp ng­êi lao ®éng ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng th× ph¶i båi th­êng phÝ ®µo t¹o nÕu cã, theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ.
4- Trong tr­êng hîp ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng nÕu vi ph¹m quy ®Þnh vÒ thêi h¹n b¸o tr­íc, bªn vi ph¹m ph¶i båi th­êng cho bªn kia mét kho¶n tiÒn t­¬ng øng víi tiÒn l­¬ng cña ng­êi lao ®éng trong nh÷ng ngµy kh«ng b¸o tr­íc.

§iÒu 42
1- Khi chÊm døt hîp ®ång lao ®éng ®èi víi ng­êi lao ®éng ®· lµm viÖc th­êng xuyªn trong doanh nghiÖp, c¬ quan, tæ chøc tõ mét n¨m trë lªn, ng­êi sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm trî cÊp th«i viÖc, cø mçi n¨m lµm viÖc lµ nöa th¸ng l­¬ng, céng víi phô cÊp l­¬ng, nÕu cã.
2- Khi chÊm døt hîp ®ång lao ®éng theo quy ®Þnh t¹i ®iÓm a vµ ®iÓm b kho¶n 1 §iÒu 85 cña Bé luËt nµy, ng­êi lao ®éng kh«ng ®­îc trî cÊp th«i viÖc.

§iÒu 43
Trong thêi h¹n b¶y ngµy, kÓ tõ ngµy chÊm døt hîp ®ång lao ®éng, hai bªn cã tr¸ch nhiÖm thanh to¸n ®Çy ®ñ c¸c kho¶n cã liªn quan ®Õn quyÒn lîi cña mçi bªn; tr­êng hîp ®Æc biÖt, cã thÓ kÐo dµi nh­ng kh«ng ®­îc qu¸ 30 ngµy.
Trong tr­êng hîp doanh nghiÖp bÞ ph¸ s¶n th× c¸c kho¶n cã liªn quan ®Õn quyÒn lîi cña ng­êi lao ®éng ®­îc thanh to¸n theo quy ®Þnh cña LuËt ph¸ s¶n doanh nghiÖp.
Ng­êi sö dông lao ®éng ghi lý do chÊm døt hîp ®ång lao ®éng vµo sæ lao ®éng vµ cã tr¸ch nhiÖm tr¶ l¹i sæ cho ng­êi lao ®éng. Ngoµi c¸c quy ®Þnh trong sæ lao ®éng, ng­êi sö dông lao ®éng kh«ng ®­îc nhËn xÐt thªm ®iÒu g× trë ng¹i cho ng­êi lao ®éng t×m viÖc lµm míi.

CH­¬NG V
THO¶ ­íC LAO ®éNG TËP THÓ

§iÒu 44
1- Tho¶ ­íc lao ®éng tËp thÓ (sau ®©y gäi t¾t lµ tho¶ ­íc tËp thÓ) lµ v¨n b¶n tho¶ thuËn gi÷a tËp thÓ lao ®éng vµ ng­êi sö dông lao ®éng vÒ c¸c ®iÒu kiÖn lao ®éng vµ sö dông lao ®éng, quyÒn lîi vµ nghÜa vô cña hai bªn trong quan hÖ lao ®éng.
Tho¶ ­íc tËp thÓ do ®¹i diÖn cña tËp thÓ lao ®éng vµ ng­êi sö dông lao ®éng th­¬ng l­îng vµ ký kÕt theo nguyªn t¾c tù nguyÖn, b×nh ®¼ng vµ c«ng khai.
2- Néi dung tho¶ ­íc tËp thÓ kh«ng ®­îc tr¸i víi c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt lao ®éng vµ ph¸p luËt kh¸c.
Nhµ n­íc khuyÕn khÝch viÖc ký kÕt tho¶ ­íc tËp thÓ víi nh÷ng quy ®Þnh cã lîi h¬n cho ng­êi lao ®éng so víi quy ®Þnh cña ph¸p luËt lao ®éng.

§iÒu 45
1- §¹i diÖn th­¬ng l­îng tho¶ ­íc tËp thÓ cña hai bªn gåm:
a) Bªn tËp thÓ lao ®éng lµ Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së hoÆc tæ chøc c«ng ®oµn l©m thêi;
b) Bªn ng­êi sö dông lao ®éng lµ Gi¸m ®èc doanh nghiÖp hoÆc ng­êi ®­îc uû quyÒn theo ®iÒu lÖ tæ chøc doanh nghiÖp hoÆc cã giÊy uû quyÒn cña Gi¸m ®èc doanh nghiÖp.
Sè l­îng ®¹i diÖn th­¬ng l­îng tho¶ ­íc tËp thÓ cña c¸c bªn do hai bªn tho¶ thuËn nh­ng ph¶i ngang nhau.
2- §¹i diÖn ký kÕt cña bªn tËp thÓ lao ®éng lµ Chñ tÞch Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së hoÆc ng­êi cã giÊy uû quyÒn cña Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn. §¹i diÖn ký kÕt cña bªn ng­êi sö dông lao ®éng lµ Gi¸m ®èc doanh nghiÖp hoÆc ng­êi cã giÊy uû quyÒn cña Gi¸m ®èc doanh nghiÖp.
3- ViÖc ký kÕt tho¶ ­íc tËp thÓ chØ ®­îc tiÕn hµnh khi cã trªn 50% sè ng­êi cña tËp thÓ lao ®éng trong doanh nghiÖp t¸n thµnh néi dung tho¶ ­íc ®· th­¬ng l­îng.

§iÒu 46
1- Mçi bªn ®Òu cã quyÒn ®Ò xuÊt yªu cÇu ký kÕt vµ néi dung tho¶ ­íc tËp thÓ. Khi nhËn ®­îc yªu cÇu, bªn nhËn yªu cÇu ph¶i chÊp nhËn viÖc th­¬ng l­îng vµ ph¶i tho¶ thuËn thêi gian b¾t ®Çu th­¬ng l­îng chËm nhÊt 20 ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn ®­îc yªu cÇu.
2- Néi dung chñ yÕu cña tho¶ ­íc tËp thÓ gåm nh÷ng cam kÕt vÒ viÖc lµm vµ b¶o ®¶m viÖc lµm; thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i; tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng, phô cÊp l­¬ng; ®Þnh møc lao ®éng; an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng vµ b¶o hiÓm x· héi ®èi víi ng­êi lao ®éng.

§iÒu 47
1- Tho¶ ­íc tËp thÓ ®· ký kÕt ph¶i lµm thµnh 4 b¶n, trong ®ã:
a) Mét b¶n do ng­êi sö dông lao ®éng gi÷;
b) Mét b¶n do Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së gi÷;
c) Mét b¶n do Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së göi c«ng ®oµn cÊp trªn;
d) Mét b¶n do ng­êi sö dông lao ®éng göi c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh chËm nhÊt lµ 10 ngµy, kÓ tõ ngµy ký kÕt ®Ó ®¨ng ký.
Nh÷ng doanh nghiÖp cã c¬ së ë nhiÒu tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung ­¬ng th× viÖc ®¨ng ký tho¶ ­íc tËp thÓ ®­îc tiÕn hµnh ë c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh n¬i cã trô së chÝnh cña doanh nghiÖp.
2- Tho¶ ­íc tËp thÓ cã hiÖu lùc kÓ tõ ngµy ®­îc c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh ®¨ng ký. ChËm nhÊt 15 ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn ®­îc b¶n tho¶ ­íc tËp thÓ, c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh ph¶i th«ng b¸o viÖc ®¨ng ký. NÕu hÕt thêi h¹n trªn mµ kh«ng cã th«ng b¸o th× tho¶ ­íc tËp thÓ ®­¬ng nhiªn cã hiÖu lùc.

§iÒu 48
1- Tho¶ ­íc tËp thÓ bÞ coi lµ v« hiÖu tõng phÇn khi mét hoÆc mét sè ®iÒu kho¶n trong tho¶ ­íc ch­a ®­îc c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh chÊp thuËn, c¸c ®iÒu kho¶n kh¸c ®· ®­îc ®¨ng ký vÉn cã hiÖu lùc thi hµnh.
2- Tho¶ ­íc tËp thÓ thuéc mét trong c¸c tr­êng hîp sau ®©y th× bÞ coi lµ v« hiÖu toµn bé:
a) Toµn bé néi dung tho¶ ­íc tr¸i ph¸p luËt;
b) Ng­êi ký kÕt tho¶ ­íc kh«ng ®óng thÈm quyÒn;
c) Kh«ng tiÕn hµnh theo ®óng tr×nh tù ký kÕt;
d) Kh«ng ®¨ng ký ë c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh.
3- ViÖc tuyªn bè huû bá c¸c tho¶ ­íc tËp thÓ bÞ coi lµ v« hiÖu trong tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i ®iÓm a kho¶n 2 §iÒu nµy, thuéc thÈm quyÒn cña c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh. §èi víi c¸c tho¶ ­íc tËp thÓ trong c¸c tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÓm b, c vµ d kho¶n 2 §iÒu nµy, nÕu néi dung ®· ký kÕt cã lîi cho ng­êi lao ®éng th× c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh h­íng dÉn ®Ó c¸c bªn lµm l¹i cho ®óng quy ®Þnh, nÕu kh«ng lµm l¹i th× bÞ c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh tuyªn bè huû bá.

§iÒu 49
1- Khi tho¶ ­íc tËp thÓ ®· cã hiÖu lùc, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i th«ng b¸o cho mäi ng­êi lao ®éng trong doanh nghiÖp biÕt. Mäi ng­êi trong doanh nghiÖp, kÓ c¶ ng­êi vµo lµm viÖc sau ngµy ký kÕt ®Òu cã tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn ®Çy ®ñ tho¶ ­íc tËp thÓ.
2- Trong tr­êng hîp quyÒn lîi cña ng­êi lao ®éng ®· tho¶ thuËn trong hîp ®ång lao ®éng thÊp h¬n so víi tho¶ ­íc tËp thÓ, th× ph¶i thùc hiÖn nh÷ng ®iÒu kho¶n t­¬ng øng cña tho¶ ­íc tËp thÓ. Mäi quy ®Þnh vÒ lao ®éng trong doanh nghiÖp ph¶i ®­îc söa ®æi cho phï hîp víi tho¶ ­íc tËp thÓ.
3- Khi mét bªn cho r»ng bªn kia thi hµnh kh«ng ®Çy ®ñ hoÆc vi ph¹m tho¶ ­íc tËp thÓ, th× cã quyÒn yªu cÇu thi hµnh ®óng tho¶ ­íc vµ hai bªn ph¶i cïng nhau xem xÐt gi¶i quyÕt; nÕu kh«ng gi¶i quyÕt ®­îc, mçi bªn ®Òu cã quyÒn yªu cÇu gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng tËp thÓ theo tr×nh tù do ph¸p luËt quy ®Þnh.

§iÒu 50
Tho¶ ­íc tËp thÓ ®­îc ký kÕt víi thêi h¹n tõ mét n¨m ®Õn ba n¨m. §èi víi doanh nghiÖp lÇn ®Çu tiªn ký kÕt tho¶ ­íc tËp thÓ, th× cã thÓ ký kÕt víi thêi h¹n d­íi mét n¨m.
ChØ sau ba th¸ng thùc hiÖn, kÓ tõ ngµy cã hiÖu lùc ®èi víi tho¶ ­íc tËp thÓ thêi h¹n d­íi mét n¨m vµ sau s¸u th¸ng ®èi víi tho¶ ­íc tËp thÓ thêi h¹n tõ mét n¨m ®Õn ba n¨m, c¸c bªn míi cã quyÒn yªu cÇu söa ®æi, bæ sung tho¶ ­íc. ViÖc söa ®æi, bæ sung ®­îc tiÕn hµnh theo tr×nh tù nh­ ký kÕt tho¶ ­íc tËp thÓ.

§iÒu 51
Tr­íc khi tho¶ ­íc tËp thÓ hÕt h¹n, hai bªn cã thÓ th­¬ng l­îng ®Ó kÐo dµi thêi h¹n tho¶ ­íc tËp thÓ hoÆc ký kÕt tho¶ ­íc tËp thÓ míi. Khi tho¶ ­íc tËp thÓ hÕt h¹n mµ hai bªn vÉn tiÕp tôc th­¬ng l­îng, th× tho¶ ­íc tËp thÓ vÉn cã hiÖu lùc. NÕu qu¸ ba th¸ng, kÓ tõ ngµy tho¶ ­íc tËp thÓ hÕt h¹n mµ th­¬ng l­îng kh«ng ®i ®Õn kÕt qu¶, th× tho¶ ­íc tËp thÓ ®­¬ng nhiªn hÕt hiÖu lùc.

§iÒu 52
1- Trong tr­êng hîp ph©n chia doanh nghiÖp, chuyÓn quyÒn së h÷u, quyÒn qu¶n lý hoÆc quyÒn sö dông tµi s¶n cña doanh nghiÖp, th× ng­êi sö dông lao ®éng kÕ tiÕp ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm tiÕp tôc thùc hiÖn tho¶ ­íc tËp thÓ cho tíi khi hÕt h¹n hoÆc tíi khi ký kÕt tho¶ ­íc tËp thÓ míi.
Trong tr­êng hîp s¸p nhËp doanh nghiÖp, viÖc thùc hiÖn tho¶ ­íc tËp thÓ do ChÝnh phñ quy ®Þnh.
2- Trong tr­êng hîp tho¶ ­íc tËp thÓ hÕt hiÖu lùc do doanh nghiÖp chÊm døt ho¹t ®éng, th× quyÒn lîi cña ng­êi lao ®éng ®­îc gi¶i quyÕt theo §iÒu 66 cña Bé luËt nµy.

§iÒu 53
Ng­êi sö dông lao ®éng chÞu mäi chi phÝ cho viÖc th­¬ng l­îng, ký kÕt, ®¨ng ký, söa ®æi, bæ sung, c«ng bè tho¶ ­íc tËp thÓ.
C¸c ®¹i diÖn tËp thÓ lao ®éng lµ ng­êi lao ®éng do doanh nghiÖp tr¶ l­¬ng, th× vÉn ®­îc tr¶ l­¬ng trong thêi gian tham gia th­¬ng l­îng, ký kÕt tho¶ ­íc tËp thÓ.

§iÒu 54
Nh÷ng quy ®Þnh t¹i Ch­¬ng nµy ®­îc ¸p dông cho viÖc th­¬ng l­îng vµ ký kÕt tho¶ ­íc tËp thÓ ngµnh.

CH­¬NG VI
TIÒN L­¬NG

§iÒu 55
TiÒn l­¬ng cña ng­êi lao ®éng do hai bªn tho¶ thuËn trong hîp ®ång lao ®éng vµ ®­îc tr¶ theo n¨ng suÊt lao ®éng, chÊt l­îng vµ hiÖu qu¶ c«ng viÖc. Møc l­¬ng cña ng­êi lao ®éng kh«ng ®­îc thÊp h¬n møc l­¬ng tèi thiÓu do Nhµ n­íc quy ®Þnh.
§iÒu 56
Møc l­¬ng tèi thiÓu ®­îc Ên ®Þnh theo gi¸ sinh ho¹t, b¶o ®¶m cho ng­êi lao ®éng lµm c«ng viÖc gi¶n ®¬n nhÊt trong ®iÒu kiÖn lao ®éng b×nh th­êng bï ®¾p søc lao ®éng gi¶n ®¬n vµ mét phÇn tÝch luü t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng më réng vµ ®­îc dïng lµm c¨n cø ®Ó tÝnh c¸c møc l­¬ng cho c¸c lo¹i lao ®éng kh¸c.
ChÝnh phñ quyÕt ®Þnh vµ c«ng bè møc l­¬ng tèi thiÓu chung, møc l­¬ng tèi thiÓu vïng, møc l­¬ng tèi thiÓu ngµnh cho tõng thêi kú sau khi lÊy ý kiÕn Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam vµ ®¹i diÖn cña ng­êi sö dông lao ®éng.
Khi chØ sè gi¸ sinh ho¹t t¨ng lªn lµm cho tiÒn l­¬ng thùc tÕ cña ng­êi lao ®éng bÞ gi¶m sót, th× ChÝnh phñ ®iÒu chØnh møc l­¬ng tèi thiÓu ®Ó b¶o ®¶m tiÒn l­¬ng thùc tÕ.

§iÒu 57
ChÝnh phñ c«ng bè thang l­¬ng, b¶ng l­¬ng ®Ó lµm c¬ së tÝnh c¸c chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi, b¶o hiÓm y tÕ, tiÒn l­¬ng khi lµm thªm giê, lµm ®ªm, ngõng viÖc, nghØ hµng n¨m vµ c¸c tr­êng hîp nghØ viÖc kh¸c cña ng­êi lao ®éng sau khi lÊy ý kiÕn Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam vµ ®¹i diÖn cña ng­êi sö dông lao ®éng.

§iÒu 58
1- Ng­êi sö dông lao ®éng cã quyÒn chän c¸c h×nh thøc tr¶ l­¬ng theo thêi gian (giê, ngµy, tuÇn, th¸ng), theo s¶n phÈm, theo kho¸n nh­ng ph¶i duy tr× h×nh thøc tr¶ l­¬ng ®· chän trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh vµ ph¶i th«ng b¸o cho ng­êi lao ®éng biÕt.
2- Ng­êi lao ®éng h­ëng l­¬ng giê, ngµy, tuÇn ®­îc tr¶ l­¬ng sau giê, ngµy, tuÇn lµm viÖc Êy hoÆc ®­îc tr¶ gép do hai bªn tho¶ thuËn, nh­ng Ýt nhÊt 15 ngµy ph¶i ®­îc tr¶ gép mét lÇn.
3- Ng­êi lao ®éng h­ëng l­¬ng th¸ng ®­îc tr¶ l­¬ng c¶ th¸ng mét lÇn hoÆc nöa th¸ng mét lÇn.
4- Ng­êi lao ®éng h­ëng l­¬ng theo s¶n phÈm, theo kho¸n, ®­îc tr¶ l­¬ng theo tho¶ thuËn cña hai bªn; nÕu c«ng viÖc ph¶i lµm trong nhiÒu th¸ng th× hµng th¸ng ®­îc t¹m øng l­¬ng theo khèi l­îng c«ng viÖc ®· lµm trong th¸ng.

§iÒu 59
1- Ng­êi lao ®éng ®­îc tr¶ l­¬ng trùc tiÕp, ®Çy ®ñ, ®óng thêi h¹n vµ t¹i n¬i lµm viÖc.
Trong tr­êng hîp ®Æc biÖt ph¶i tr¶ l­¬ng chËm, th× kh«ng ®­îc chËm qu¸ mét th¸ng vµ ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i ®Òn bï cho ng­êi lao ®éng mét kho¶n tiÒn Ýt nhÊt b»ng l·i suÊt tiÒn göi tiÕt kiÖm do ng©n hµng Nhµ n­íc c«ng bè t¹i thêi ®iÓm tr¶ l­¬ng.
2- L­¬ng ®­îc tr¶ b»ng tiÒn mÆt. ViÖc tr¶ l­¬ng mét phÇn b»ng sÐc hoÆc ng©n phiÕu do Nhµ n­íc ph¸t hµnh, do hai bªn tho¶ thuËn víi ®iÒu kiÖn kh«ng g©y thiÖt h¹i, phiÒn hµ cho ng­êi lao ®éng.

§iÒu 60
1- Ng­êi lao ®éng cã quyÒn ®­îc biÕt lý do mäi kho¶n khÊu trõ vµo tiÒn l­¬ng cña m×nh. Tr­íc khi khÊu trõ tiÒn l­¬ng cña ng­êi lao ®éng, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i th¶o luËn víi Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së; tr­êng hîp khÊu trõ th× còng kh«ng ®­îc khÊu trõ qu¸ 30% tiÒn l­¬ng hµng th¸ng.
2- Ng­êi sö dông lao ®éng kh«ng ®­îc ¸p dông viÖc xö ph¹t b»ng h×nh thøc cóp l­¬ng cña ng­êi lao ®éng.

§iÒu 61
1- Ng­êi lao ®éng lµm thªm giê ®­îc tr¶ l­¬ng nh­ sau:
a) Vµo ngµy th­êng, ®­îc tr¶ l­¬ng Ýt nhÊt b»ng 150% cña tiÒn l­¬ng giê cña ngµy lµm viÖc b×nh th­êng;
b) Vµo ngµy nghØ hµng tuÇn hoÆc ngµy lÔ, ®­îc tr¶ l­¬ng Ýt nhÊt b»ng 200% cña tiÒn l­¬ng giê cña ngµy lµm viÖc b×nh th­êng.
NÕu lµm thªm giê vµo ban ®ªm th× cßn ®­îc tr¶ thªm theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu nµy.
NÕu ng­êi lao ®éng ®­îc nghØ bï nh÷ng giê lµm thªm, th× ng­êi sö dông lao ®éng chØ ph¶i tr¶ phÇn tiÒn chªnh lÖch so víi tiÒn l­¬ng giê cña ngµy lµm viÖc b×nh th­êng.
2- Ng­êi lao ®éng lµm viÖc vµo ban ®ªm quy ®Þnh t¹i §iÒu 70 cña Bé luËt nµy, th× ®­îc tr¶ thªm Ýt nhÊt b»ng 30% cña tiÒn l­¬ng lµm viÖc vµo ban ngµy.

§iÒu 62
Trong tr­êng hîp ph¶i ngõng viÖc, ng­êi lao ®éng ®­îc tr¶ l­¬ng nh­ sau:
1- NÕu do lçi cña ng­êi sö dông lao ®éng, th× ng­êi lao ®éng ®­îc tr¶ ®ñ tiÒn l­¬ng;
2- NÕu do lçi cña ng­êi lao ®éng th× ng­êi ®ã kh«ng ®­îc tr¶ l­¬ng; nh÷ng ng­êi lao ®éng kh¸c trong cïng ®¬n vÞ ph¶i ngõng viÖc ®­îc tr¶ l­¬ng theo møc do hai bªn tho¶ thuËn nh­ng kh«ng ®­îc thÊp h¬n møc l­¬ng tèi thiÓu;
3- NÕu v× sù cè vÒ ®iÖn, n­íc mµ kh«ng do lçi cña ng­êi sö dông lao ®éng hoÆc v× nh÷ng nguyªn nh©n bÊt kh¶ kh¸ng, th× tiÒn l­¬ng do hai bªn tho¶ thuËn, nh­ng kh«ng ®­îc thÊp h¬n møc l­¬ng tèi thiÓu.

§iÒu 63
C¸c chÕ ®é phô cÊp, tiÒn th­ëng, n©ng bËc l­¬ng, c¸c chÕ ®é khuyÕn khÝch kh¸c cã thÓ ®­îc tho¶ thuËn trong hîp ®ång lao ®éng, tho¶ ­íc tËp thÓ hoÆc quy ®Þnh trong quy chÕ cña doanh nghiÖp.

§iÒu 64
Ng­êi sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm trÝch tõ lîi nhuËn hµng n¨m ®Ó th­ëng cho ng­êi lao ®éng ®· lµm viÖc t¹i doanh nghiÖp tõ mét n¨m trë lªn, theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña tõng lo¹i doanh nghiÖp.

§iÒu 65
1- N¬i nµo sö dông ng­êi cai thÇu hoÆc ng­êi cã vai trß trung gian t­¬ng tù th× ng­êi sö dông lao ®éng lµ chñ chÝnh ph¶i cã danh s¸ch vµ ®Þa chØ cña nh÷ng ng­êi Êy kÌm theo danh s¸ch nh÷ng ng­êi lao ®éng lµm viÖc víi hä vµ ph¶i b¶o ®¶m viÖc hä tu©n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ tr¶ c«ng lao ®éng, an toµn lao ®éng vµ vÖ sinh lao ®éng.
2- NÕu ng­êi cai thÇu hoÆc ng­êi cã vai trß trung gian t­¬ng tù tr¶ thiÕu hoÆc kh«ng tr¶ l­¬ng vµ kh«ng b¶o ®¶m c¸c quyÒn lîi kh¸c cho ng­êi lao ®éng, th× ng­êi sö dông lao ®éng lµ chñ chÝnh ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm tr¶ l­¬ng vµ b¶o ®¶m c¸c quyÒn lîi ®ã cho ng­êi lao ®éng. Trong tr­êng hîp nµy, ng­êi sö dông lao ®éng lµ chñ chÝnh cã quyÒn yªu cÇu ng­êi cai thÇu hoÆc ng­êi cã vai trß trung gian t­¬ng tù ®Òn bï hoÆc yªu cÇu c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn gi¶i quyÕt tranh chÊp theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 66
Trong tr­êng hîp s¸p nhËp, ph©n chia doanh nghiÖp, chuyÓn quyÒn së h÷u, quyÒn qu¶n lý hoÆc quyÒn sö dông tµi s¶n cña doanh nghiÖp th× ng­êi sö dông lao ®éng kÕ tiÕp ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm tr¶ l­¬ng vµ c¸c quyÒn lîi kh¸c cho ng­êi lao ®éng. Trong tr­êng hîp doanh nghiÖp bÞ ph¸ s¶n th× tiÒn l­¬ng, trî cÊp th«i viÖc, b¶o hiÓm x· héi vµ c¸c quyÒn lîi kh¸c cña ng­êi lao ®éng theo tho¶ ­íc tËp thÓ vµ hîp ®ång lao ®éng ®· ký kÕt lµ kho¶n nî tr­íc hÕt trong thø tù ­u tiªn thanh to¸n.

§iÒu 67
1- Khi b¶n th©n hoÆc gia ®×nh gÆp khã kh¨n, ng­êi lao ®éng ®­îc t¹m øng tiÒn l­¬ng theo ®iÒu kiÖn do hai bªn tho¶ thuËn.
2- Ng­êi sö dông lao ®éng t¹m øng tiÒn l­¬ng cho ng­êi lao ®éng ph¶i t¹m thêi nghØ viÖc ®Ó lµm c¸c nghÜa vô c«ng d©n.
3- ViÖc t¹m øng tiÒn l­¬ng cho ng­êi lao ®éng bÞ t¹m gi÷, t¹m giam theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ.

CH­¬NG VII
THêI GIê LµM VIÖC, THêI GIê NGHØ NG¬I

MôC I
THêI GIê LµM VIÖC 

§iÒu 68
1- Thêi giê lµm viÖc kh«ng qu¸ 8 giê trong mét ngµy hoÆc 48 giê trong mét tuÇn. Ng­êi sö dông lao ®éng cã quyÒn quy ®Þnh thêi giê lµm viÖc theo ngµy hoÆc tuÇn, nh­ng ph¶i th«ng b¸o tr­íc cho ng­êi lao ®éng biÕt.
2- Thêi giê lµm viÖc hµng ngµy ®­îc rót ng¾n tõ mét ®Õn hai giê ®èi víi nh÷ng ng­êi lµm c¸c c«ng viÖc ®Æc biÖt nÆng nhäc, ®éc h¹i, nguy hiÓm theo danh môc do Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi vµ Bé Y tÕ ban hµnh.

§iÒu 69
Ng­êi sö dông lao ®éng vµ ng­êi lao ®éng cã thÓ tho¶ thuËn lµm thªm giê, nh­ng kh«ng ®­îc qu¸ bèn giê trong mét ngµy, 200 giê trong mét n¨m.

§iÒu 70
Thêi giê lµm viÖc ban ®ªm tÝnh tõ 22 giê ®Õn 6 giê hoÆc tõ 21 giê ®Õn 5 giê, tuú theo vïng khÝ hËu do ChÝnh phñ quy ®Þnh.

MôC II
THêI GIê NGHØ NG¬I 

§iÒu 71
1- Ng­êi lao ®éng lµm viÖc 8 giê liªn tôc th× ®­îc nghØ Ýt nhÊt nöa giê, tÝnh vµo giê lµm viÖc.
2- Ng­êi lµm ca ®ªm ®­îc nghØ gi÷a ca Ýt nhÊt 45 phót, tÝnh vµo giê lµm viÖc.
3- Ng­êi lao ®éng lµm viÖc theo ca ®­îc nghØ Ýt nhÊt 12 giê tr­íc khi chuyÓn sang ca kh¸c.

§iÒu 72
1- Mçi tuÇn ng­êi lao ®éng ®­îc nghØ Ýt nhÊt mét ngµy (24 giê liªn tôc).
2- Ng­êi sö dông lao ®éng cã thÓ s¾p xÕp ngµy nghØ hµng tuÇn vµo chñ nhËt hoÆc vµo mét ngµy cè ®Þnh kh¸c trong tuÇn.
3- Trong tr­êng hîp ®Æc biÖt do chu kú lao ®éng kh«ng thÓ nghØ hµng tuÇn th× ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i b¶o ®¶m cho ng­êi lao ®éng ®­îc nghØ tÝnh b×nh qu©n mét th¸ng Ýt nhÊt lµ bèn ngµy.

§iÒu 73
Ng­êi lao ®éng ®­îc nghØ lµm viÖc, h­ëng nguyªn l­¬ng nh÷ng ngµy lÔ sau ®©y:
- TÕt d­¬ng lÞch: mét ngµy (ngµy 1 th¸ng 1 d­¬ng lÞch).
- TÕt ©m lÞch: bèn ngµy (mét ngµy cuèi n¨m vµ ba ngµy ®Çu n¨m ©m lÞch).
- Ngµy ChiÕn th¾ng: mét ngµy (ngµy 30 th¸ng 4 d­¬ng lÞch).
- Ngµy Quèc tÕ lao ®éng: mét ngµy (ngµy 1 th¸ng 5 d­¬ng lÞch).
- Ngµy Quèc kh¸nh: mét ngµy (ngµy 2 th¸ng 9 d­¬ng lÞch).
NÕu nh÷ng ngµy nghØ nãi trªn trïng vµo ngµy nghØ hµng tuÇn th× ng­êi lao ®éng ®­îc nghØ bï vµo ngµy tiÕp theo.

§iÒu 74
1- Ng­êi lao ®éng cã 12 th¸ng lµm viÖc t¹i mét doanh nghiÖp hoÆc víi mét ng­êi sö dông lao ®éng th× ®­îc nghØ hµng n¨m, h­ëng nguyªn l­¬ng theo quy ®Þnh sau ®©y:
a) 12 ngµy lµm viÖc, ®èi víi ng­êi lµm c«ng viÖc trong ®iÒu kiÖn b×nh th­êng;
b) 14 ngµy lµm viÖc, ®èi víi ng­êi lµm c«ng viÖc nÆng nhäc, ®éc h¹i, nguy hiÓm hoÆc lµm viÖc ë nh÷ng n¬i cã ®iÒu kiÖn sinh sèng kh¾c nghiÖt vµ ®èi víi ng­êi d­íi 18 tuæi;
c) 16 ngµy lµm viÖc, ®èi víi ng­êi lµm c«ng viÖc ®Æc biÖt nÆng nhäc, ®éc h¹i, nguy hiÓm; ng­êi lµm c«ng viÖc nÆng nhäc, ®éc h¹i, nguy hiÓm ë nh÷ng n¬i cã ®iÒu kiÖn sinh sèng kh¾c nghiÖt.
2- Thêi gian ®i ®­êng ngoµi ngµy nghØ hµng n¨m do ChÝnh phñ quy ®Þnh.

§iÒu 75
Sè ngµy nghØ hµng n¨m ®­îc t¨ng thªm theo th©m niªn lµm viÖc t¹i mét doanh nghiÖp hoÆc víi mét ng­êi sö dông lao ®éng, cø n¨m n¨m ®­îc nghØ thªm mét ngµy.

§iÒu 76
1- Ng­êi sö dông lao ®éng cã quyÒn quy ®Þnh lÞch nghØ hµng n¨m sau khi tham kh¶o ý kiÕn cña Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së vµ ph¶i th«ng b¸o tr­íc cho mäi ng­êi trong doanh nghiÖp.
2- Ng­êi lao ®éng cã thÓ tho¶ thuËn víi ng­êi sö dông lao ®éng ®Ó nghØ hµng n¨m thµnh nhiÒu lÇn. Ng­êi lµm viÖc ë n¬i xa x«i hÎo l¸nh, nÕu cã yªu cÇu, ®­îc gép sè ngµy nghØ cña hai n¨m ®Ó nghØ mét lÇn; nÕu nghØ gép ba n¨m mét lÇn th× ph¶i ®­îc ng­êi sö dông lao ®éng ®ång ý.
3- Ng­êi lao ®éng do th«i viÖc hoÆc v× c¸c lý do kh¸c mµ ch­a nghØ hµng n¨m hoÆc ch­a nghØ hÕt sè ngµy nghØ hµng n¨m, th× ®­îc tr¶ l­¬ng nh÷ng ngµy ch­a nghØ.

§iÒu 77
1- Khi nghØ hµng n¨m, ng­êi lao ®éng ®­îc øng tr­íc mét kho¶n tiÒn Ýt nhÊt b»ng tiÒn l­¬ng cña nh÷ng ngµy nghØ. TiÒn tµu xe vµ tiÒn l­¬ng cña ng­êi lao ®éng trong nh÷ng ngµy ®i ®­êng do hai bªn tho¶ thuËn.
2- Ng­êi lao ®éng cã d­íi 12 th¸ng lµm viÖc th× thêi gian nghØ hµng n¨m ®­îc tÝnh theo tû lÖ t­¬ng øng víi sè thêi gian lµm viÖc vµ cã thÓ ®­îc thanh to¸n b»ng tiÒn.

MôC III
NGHØ VÒ VIÖC RIªNG, NGHØ KH«NG H­ëNG L­¬NG 

§iÒu 78
Ng­êi lao ®éng ®­îc nghØ vÒ viÖc riªng mµ vÉn h­ëng nguyªn l­¬ng trong nh÷ng tr­êng hîp sau ®©y:
1- KÕt h«n, nghØ ba ngµy;
2- Con kÕt h«n, nghØ mét ngµy;
3- Bè mÑ (c¶ bªn chång vµ bªn vî) chÕt, vî hoÆc chång chÕt, con chÕt, nghØ ba ngµy.

§iÒu 79
Ng­êi lao ®éng cã thÓ tho¶ thuËn víi ng­êi sö dông lao ®éng ®Ó nghØ kh«ng h­ëng l­¬ng.

MôC IV
THêI GIê LµM VIÖC Vµ THêI GIê NGHØ NG¬I
®èI VíI NG­êI LµM C¸C C«NG VIÖC Cã TÝNH CHÊT ®ÆC BIÖT 

§iÒu 80
Thêi giê lµm viÖc vµ thêi giê nghØ ng¬i cña nh÷ng ng­êi lµm viÖc trªn biÓn, trong hÇm má vµ lµm c¸c c«ng viÖc cã tÝnh chÊt ®Æc biÖt kh¸c do ChÝnh phñ quy ®Þnh.

§iÒu 81
Thêi giê lµm viÖc vµ thêi giê nghØ ng¬i cña nh÷ng ng­êi lµm hîp ®ång kh«ng trän ngµy, kh«ng trän tuÇn, lµm kho¸n do ng­êi lao ®éng vµ ng­êi sö dông lao ®éng tho¶ thuËn.

CH­¬NG VIII
Kû LUËT LAO ®éNG, TR¸CH NHIÖM VËT CHÊT

§iÒu 82
1- Kû luËt lao ®éng lµ nh÷ng quy ®Þnh vÒ viÖc tu©n theo thêi gian, c«ng nghÖ vµ ®iÒu hµnh s¶n xuÊt, kinh doanh thÓ hiÖn trong néi quy lao ®éng.
Néi quy lao ®éng kh«ng ®­îc tr¸i víi ph¸p luËt lao ®éng vµ ph¸p luËt kh¸c. Doanh nghiÖp sö dông tõ 10 ng­êi lao ®éng trë lªn ph¶i cã néi quy lao ®éng b»ng v¨n b¶n.
2- Tr­íc khi ban hµnh néi quy lao ®éng, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i tham kh¶o ý kiÕn cña Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së trong doanh nghiÖp.
3- Ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i ®¨ng ký b¶n néi quy lao ®éng t¹i c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh. Néi quy lao ®éng cã hiÖu lùc, kÓ tõ ngµy ®­îc ®¨ng ký. ChËm nhÊt lµ 10 ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn ®­îc b¶n néi quy lao ®éng, c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh ph¶i th«ng b¸o viÖc ®¨ng ký. NÕu hÕt thêi h¹n trªn mµ kh«ng cã th«ng b¸o, th× b¶n néi quy lao ®éng ®­¬ng nhiªn cã hiÖu lùc.

§iÒu 83
1- Néi quy lao ®éng ph¶i cã nh÷ng néi dung chñ yÕu sau ®©y:
a) Thêi giê lµm viÖc vµ thêi giê nghØ ng¬i;
b) TrËt tù trong doanh nghiÖp;
c) An toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng ë n¬i lµm viÖc;
d) ViÖc b¶o vÖ tµi s¶n vµ bÝ mËt c«ng nghÖ, kinh doanh cña doanh nghiÖp;
®) C¸c hµnh vi vi ph¹m kû luËt lao ®éng, c¸c h×nh thøc xö lý kû luËt lao ®éng vµ tr¸ch nhiÖm vËt chÊt.
2- Néi quy lao ®éng ph¶i ®­îc th«ng b¸o ®Õn tõng ng­êi vµ nh÷ng ®iÓm chÝnh ph¶i ®­îc niªm yÕt ë nh÷ng n¬i cÇn thiÕt trong doanh nghiÖp.

§iÒu 84
1- Ng­êi vi ph¹m kû luËt lao ®éng, tuú theo møc ®é ph¹m lçi, bÞ xö lý theo mét trong nh÷ng h×nh thøc sau ®©y:
a) KhiÓn tr¸ch;
b) ChuyÓn lµm c«ng viÖc kh¸c cã møc l­¬ng thÊp h¬n trong thêi h¹n tèi ®a lµ s¸u th¸ng;
c) Sa th¶i.
2- Kh«ng ®­îc ¸p dông nhiÒu h×nh thøc xö lý kû luËt lao ®éng ®èi víi mét hµnh vi vi ph¹m kû luËt lao ®éng.

§iÒu 85
1- H×nh thøc xö lý kû luËt sa th¶i chØ ®­îc ¸p dông trong nh÷ng tr­êng hîp sau ®©y:
a) Ng­êi lao ®éng cã hµnh vi trém c¾p, tham «, tiÕt lé bÝ mËt c«ng nghÖ, kinh doanh hoÆc cã hµnh vi kh¸c g©y thiÖt h¹i nghiªm träng vÒ tµi s¶n, lîi Ých cña doanh nghiÖp;
b) Ng­êi lao ®éng bÞ xö lý kû luËt chuyÓn lµm c«ng viÖc kh¸c mµ t¸i ph¹m trong thêi gian ch­a xo¸ kû luËt;
c) Ng­êi lao ®éng tù ý bá viÖc b¶y ngµy trong mét th¸ng hoÆc 20 ngµy trong mét n¨m mµ kh«ng cã lý do chÝnh ®¸ng.
2- Sau khi sa th¶i ng­êi lao ®éng, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i b¸o cho c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh biÕt.

§iÒu 86
Thêi hiÖu ®Ó xö lý vi ph¹m kû luËt lao ®éng tèi ®a lµ ba th¸ng, kÓ tõ ngµy x¶y ra vi ph¹m, tr­êng hîp ®Æc biÖt còng kh«ng ®­îc qu¸ s¸u th¸ng.

§iÒu 87
1- Khi tiÕn hµnh viÖc xö lý vi ph¹m kû luËt lao ®éng, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i chøng minh ®­îc lçi cña ng­êi lao ®éng.
2- Ng­êi lao ®éng cã quyÒn tù bµo ch÷a hoÆc nhê luËt s­, bµo ch÷a viªn nh©n d©n hoÆc ng­êi kh¸c bµo ch÷a.
3- Khi xem xÐt xö lý kû luËt lao ®éng ph¶i cã mÆt ®­¬ng sù vµ ph¶i cã sù tham gia cña ®¹i diÖn Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së trong doanh nghiÖp.
4- ViÖc xem xÐt xö lý kû luËt lao ®éng ph¶i ®­îc ghi thµnh biªn b¶n.

§iÒu 88
1- Ng­êi bÞ khiÓn tr¸ch sau ba th¸ng vµ ng­êi bÞ xö lý kû luËt chuyÓn lµm c«ng viÖc kh¸c sau s¸u th¸ng, kÓ tõ ngµy bÞ xö lý, nÕu kh«ng t¸i ph¹m th× ®­¬ng nhiªn ®­îc xo¸ kû luËt.
2- Ng­êi bÞ xö lý kû luËt chuyÓn lµm c«ng viÖc kh¸c, sau khi chÊp hµnh ®­îc mét nöa thêi h¹n, nÕu söa ch÷a tiÕn bé, th× ®­îc ng­êi sö dông lao ®éng xÐt gi¶m thêi h¹n.

§iÒu 89
Ng­êi lao ®éng lµm h­ háng dông cô, thiÕt bÞ hoÆc cã hµnh vi kh¸c g©y thiÖt h¹i cho tµi s¶n cña doanh nghiÖp th× ph¶i båi th­êng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt vÒ thiÖt h¹i ®· g©y ra. NÕu g©y thiÖt h¹i kh«ng nghiªm träng do s¬ suÊt, th× ph¶i båi th­êng nhiÒu nhÊt ba th¸ng l­¬ng vµ bÞ khÊu trõ dÇn vµo l­¬ng theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 60 cña Bé luËt nµy.

§iÒu 90
Ng­êi lao ®éng lµm mÊt dông cô, thiÕt bÞ, lµm mÊt c¸c tµi s¶n kh¸c do doanh nghiÖp giao hoÆc tiªu hao vËt t­ qu¸ ®Þnh møc cho phÐp th× tuú tr­êng hîp ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i mét phÇn hay toµn bé theo thêi gi¸ thÞ tr­êng; trong tr­êng hîp cã hîp ®ång tr¸ch nhiÖm th× ph¶i båi th­êng theo hîp ®ång tr¸ch nhiÖm; trong tr­êng hîp bÊt kh¶ kh¸ng th× kh«ng ph¶i båi th­êng.

§iÒu 91
Tr×nh tù, thñ tôc xö lý viÖc båi th­êng thiÖt h¹i quy ®Þnh t¹i §iÒu 89 vµ §iÒu 90 ®­îc ¸p dông nh­ quy ®Þnh t¹i §iÒu 86 vµ §iÒu 87 cña Bé luËt nµy.

§iÒu 92
1- Ng­êi sö dông lao ®éng cã quyÒn t¹m ®×nh chØ c«ng viÖc cña ng­êi lao ®éng khi vô viÖc vi ph¹m cã nh÷ng t×nh tiÕt phøc t¹p, nÕu xÐt thÊy ®Ó ng­êi lao ®éng tiÕp tôc lµm viÖc sÏ g©y khã kh¨n cho viÖc x¸c minh, sau khi tham kh¶o ý kiÕn cña Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së.
2- Thêi h¹n t¹m ®×nh chØ c«ng viÖc kh«ng ®­îc qu¸ 15 ngµy, tr­êng hîp ®Æc biÖt còng kh«ng ®­îc qu¸ ba th¸ng. Trong thêi gian ®ã, ng­êi lao ®éng ®­îc t¹m øng 50% tiÒn l­¬ng tr­íc khi bÞ ®×nh chØ c«ng viÖc.
HÕt thêi h¹n t¹m ®×nh chØ c«ng viÖc, ng­êi lao ®éng ph¶i ®­îc tiÕp tôc lµm viÖc.
3- NÕu cã lçi mµ bÞ xö lý kû luËt lao ®éng, ng­êi lao ®éng còng kh«ng ph¶i tr¶ l¹i sè tiÒn ®· t¹m øng.
4- NÕu ng­êi lao ®éng kh«ng cã lçi th× ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i tr¶ ®ñ tiÒn l­¬ng vµ phô cÊp l­¬ng trong thêi gian t¹m ®×nh chØ c«ng viÖc.

§iÒu 93
Ng­êi bÞ xö lý kû luËt lao ®éng, bÞ t¹m ®×nh chØ c«ng viÖc hoÆc ph¶i båi th­êng theo chÕ ®é tr¸ch nhiÖm vËt chÊt nÕu thÊy kh«ng tho¶ ®¸ng, cã quyÒn khiÕu n¹i víi ng­êi sö dông lao ®éng, víi c¬ quan cã thÈm quyÒn hoÆc yªu cÇu gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng theo tr×nh tù do ph¸p luËt quy ®Þnh.

§iÒu 94
Khi c¬ quan cã thÈm quyÒn kÕt luËn vÒ quyÕt ®Þnh xö lý cña ng­êi sö dông lao ®éng lµ sai, th× ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i huû bá quyÕt ®Þnh ®ã, xin lçi c«ng khai, kh«i phôc danh dù vµ mäi quyÒn lîi vËt chÊt cho ng­êi lao ®éng.

CH­¬NG IX
AN TOµN LAO ®éNG, VÖ SINH LAO ®éNG

§iÒu 95
1- Ng­êi sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm trang bÞ ®Çy ®ñ ph­¬ng tiÖn b¶o hé lao ®éng, b¶o ®¶m an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng vµ c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn lao ®éng cho ng­êi lao ®éng. Ng­êi lao ®éng ph¶i tu©n thñ c¸c quy ®Þnh vÒ an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng vµ néi quy lao ®éng cña doanh nghiÖp. Mäi tæ chøc vµ c¸ nh©n cã liªn quan ®Õn lao ®éng, s¶n xuÊt ph¶i tu©n theo ph¸p luËt vÒ an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng vµ vÒ b¶o vÖ m«i tr­êng.
2- ChÝnh phñ lËp ch­¬ng tr×nh quèc gia vÒ b¶o hé lao ®éng, an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng, ®­a vµo kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi vµ ng©n s¸ch cña Nhµ n­íc; ®Çu t­ nghiªn cøu khoa häc, hç trî ph¸t triÓn c¸c c¬ së s¶n xuÊt dông cô, thiÕt bÞ an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng, ph­¬ng tiÖn b¶o vÖ c¸ nh©n; ban hµnh hÖ thèng tiªu chuÈn, quy tr×nh, quy ph¹m vÒ an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng.
3- Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam tham gia víi ChÝnh phñ trong viÖc x©y dùng ch­¬ng tr×nh quèc gia vÒ b¶o hé lao ®éng, an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng, x©y dùng ch­¬ng tr×nh nghiªn cøu khoa häc vµ x©y dùng ph¸p luËt vÒ b¶o hé lao ®éng, an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng.

§iÒu 96
1- ViÖc x©y dùng míi hoÆc më réng, c¶i t¹o c¬ së ®Ó s¶n xuÊt, sö dông, b¶o qu¶n, l­u gi÷ vµ tµng tr÷ c¸c lo¹i m¸y, thiÕt bÞ, vËt t­, c¸c chÊt cã yªu cÇu nghiªm ngÆt vÒ an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng, ph¶i cã luËn chøng vÒ c¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng ®èi víi n¬i lµm viÖc cña ng­êi lao ®éng vµ m«i tr­êng xung quanh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Danh môc c¸c lo¹i m¸y, thiÕt bÞ, vËt t­, c¸c chÊt cã yªu cÇu nghiªm ngÆt vÒ an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng do Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi vµ Bé Y tÕ ban hµnh.
2- ViÖc s¶n xuÊt, sö dông, b¶o qu¶n, vËn chuyÓn c¸c lo¹i m¸y, thiÕt bÞ, vËt t­, n¨ng l­îng, ®iÖn, ho¸ chÊt, thuèc trõ s©u, diÖt cá, diÖt chuét, viÖc thay ®æi c«ng nghÖ, nhËp khÈu c«ng nghÖ míi ph¶i ®­îc thùc hiÖn theo tiªu chuÈn an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng. C¸c lo¹i m¸y, thiÕt bÞ, vËt t­, c¸c chÊt cã yªu cÇu nghiªm ngÆt vÒ an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng ph¶i ®­îc khai b¸o, ®¨ng ký vµ xin cÊp giÊy phÐp víi c¬ quan thanh tra Nhµ n­íc vÒ an toµn lao ®éng hoÆc vÖ sinh lao ®éng.

§iÒu 97
Ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i b¶o ®¶m n¬i lµm viÖc ®¹t tiªu chuÈn vÒ kh«ng gian, ®é tho¸ng, ®é s¸ng, ®¹t tiªu chuÈn vÖ sinh cho phÐp vÒ bôi, h¬i, khÝ ®éc, phãng x¹, ®iÖn tõ tr­êng, nãng, Èm, ån, rung vµ c¸c yÕu tè cã h¹i kh¸c. C¸c yÕu tè ®ã ph¶i ®­îc ®Þnh kú kiÓm tra ®o l­êng.

§iÒu 98
1- Ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i ®Þnh kú kiÓm tra, tu söa m¸y, thiÕt bÞ, nhµ x­ëng, kho tµng theo tiªu chuÈn an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng.
2- Ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i cã ®ñ c¸c ph­¬ng tiÖn che ch¾n c¸c bé phËn dÔ g©y nguy hiÓm cña m¸y, thiÕt bÞ trong doanh nghiÖp; n¬i lµm viÖc, n¬i ®Æt m¸y, thiÕt bÞ, n¬i cã yÕu tè nguy hiÓm, ®éc h¹i trong doanh nghiÖp, ph¶i bè trÝ ®Ò phßng sù cè, cã b¶ng chØ dÉn vÒ an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng ®Æt ë vÞ trÝ mµ mäi ng­êi dÔ thÊy, dÔ ®äc.

§iÒu 99
1- Trong tr­êng hîp n¬i lµm viÖc, m¸y, thiÕt bÞ cã nguy c¬ g©y tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i thùc hiÖn ngay nh÷ng biÖn ph¸p kh¾c phôc hoÆc ph¶i ra lÖnh ngõng ho¹t ®éng t¹i n¬i lµm viÖc vµ ®èi víi m¸y, thiÕt bÞ ®ã cho tíi khi nguy c¬ ®­îc kh¾c phôc.
2- Ng­êi lao ®éng cã quyÒn tõ chèi lµm c«ng viÖc hoÆc rêi bá n¬i lµm viÖc khi thÊy râ cã nguy c¬ x¶y ra tai n¹n lao ®éng ®e do¹ nghiªm träng tÝnh m¹ng hoÆc søc khoÎ cña m×nh vµ ph¶i b¸o ngay víi ng­êi phô tr¸ch trùc tiÕp. Ng­êi sö dông lao ®éng kh«ng ®­îc buéc ng­êi lao ®éng tiÕp tôc lµm c«ng viÖc ®ã hoÆc trë l¹i n¬i lµm viÖc ®ã nÕu nguy c¬ ch­a ®­îc kh¾c phôc.

§iÒu 100
N¬i lµm viÖc cã yÕu tè nguy hiÓm, ®éc h¹i, dÔ g©y tai n¹n lao ®éng ph¶i ®­îc ng­êi sö dông lao ®éng trang bÞ ph­¬ng tiÖn kü thuËt, y tÕ vµ trang bÞ b¶o hé lao ®éng thÝch hîp ®Ó b¶o ®¶m øng cøu kÞp thêi khi x¶y ra sù cè, tai n¹n lao ®éng.

§iÒu 101
Ng­êi lao ®éng lµm c«ng viÖc cã yÕu tè nguy hiÓm, ®éc h¹i ph¶i ®­îc cÊp ®Çy ®ñ ph­¬ng tiÖn b¶o vÖ c¸ nh©n.
Ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i b¶o ®¶m c¸c ph­¬ng tiÖn b¶o vÖ c¸ nh©n ®¹t tiªu chuÈn chÊt l­îng vµ quy c¸ch theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 102
Khi tuyÓn dông vµ s¾p xÕp lao ®éng, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i c¨n cø vµo tiªu chuÈn søc khoÎ quy ®Þnh cho tõng lo¹i viÖc, tæ chøc huÊn luyÖn, h­íng dÉn, th«ng b¸o cho ng­êi lao ®éng vÒ nh÷ng quy ®Þnh, biÖn ph¸p lµm viÖc an toµn, vÖ sinh vµ nh÷ng kh¶ n¨ng tai n¹n cÇn ®Ò phßng trong c«ng viÖc cña tõng ng­êi lao ®éng.
Ng­êi lao ®éng ph¶i ®­îc kh¸m søc khoÎ khi tuyÓn dông vµ kh¸m søc khoÎ ®Þnh kú theo chÕ ®é quy ®Þnh. Chi phÝ kh¸m søc khoÎ cho ng­êi lao ®éng do ng­êi sö dông lao ®éng chÞu.

§iÒu 103
Doanh nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm tæ chøc ch¨m lo søc khoÎ cho ng­êi lao ®éng vµ ph¶i kÞp thêi s¬ cøu, cÊp cøu cho ng­êi lao ®éng khi cÇn thiÕt.

§iÒu 104
Ng­êi lµm viÖc trong ®iÒu kiÖn cã yÕu tè nguy hiÓm, ®éc h¹i ®­îc båi d­ìng b»ng hiÖn vËt, h­ëng chÕ ®é ­u ®·i vÒ thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Ng­êi lµm viÖc ë n¬i cã yÕu tè g©y nhiÔm ®éc, nhiÔm trïng, khi hÕt giê lµm viÖc ph¶i ®­îc ng­êi sö dông lao ®éng b¶o ®¶m c¸c biÖn ph¸p khö ®éc, khö trïng, vÖ sinh c¸ nh©n.

§iÒu 105
Tai n¹n lao ®éng lµ tai n¹n g©y tæn th­¬ng cho bÊt kú bé phËn, chøc n¨ng nµo cña c¬ thÓ ng­êi lao ®éng hoÆc g©y tö vong, x¶y ra trong qu¸ tr×nh lao ®éng, g¾n liÒn víi viÖc thùc hiÖn c«ng viÖc, nhiÖm vô lao ®éng.
Ng­êi bÞ tai n¹n lao ®éng ph¶i ®­îc cÊp cøu kÞp thêi vµ ®iÒu trÞ chu ®¸o. Ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ viÖc ®Ó x¶y ra tai n¹n lao ®éng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 106
BÖnh nghÒ nghiÖp lµ bÖnh ph¸t sinh do ®iÒu kiÖn lao ®éng cã h¹i cña nghÒ nghiÖp t¸c ®éng ®èi víi ng­êi lao ®éng. Danh môc c¸c lo¹i bÖnh nghÒ nghiÖp do Bé Y tÕ vµ Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi ban hµnh sau khi lÊy ý kiÕn Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam vµ ®¹i diÖn cña ng­êi sö dông lao ®éng.
Ng­êi bÞ bÖnh nghÒ nghiÖp ph¶i ®­îc ®iÒu trÞ chu ®¸o, kh¸m søc khoÎ ®Þnh kú, cã hå s¬ søc khoÎ riªng biÖt.

§iÒu 107
1- Ng­êi tµn tËt do bÞ tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp ®­îc gi¸m ®Þnh y khoa ®Ó xÕp h¹ng th­¬ng tËt, x¸c ®Þnh møc ®é suy gi¶m kh¶ n¨ng lao ®éng vµ ®­îc phôc håi chøc n¨ng lao ®éng; nÕu cßn tiÕp tôc lµm viÖc, th× ®­îc s¾p xÕp c«ng viÖc phï hîp víi søc khoÎ theo kÕt luËn cña Héi ®ång gi¸m ®Þnh y khoa lao ®éng.
2- Ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i chÞu toµn bé chi phÝ y tÕ tõ khi s¬ cøu, cÊp cøu ®Õn khi ®iÒu trÞ xong cho ng­êi bÞ tai n¹n lao ®éng hoÆc bÖnh nghÒ nghiÖp. Ng­êi lao ®éng ®­îc h­ëng chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi vÒ tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp. NÕu doanh nghiÖp ch­a tham gia lo¹i h×nh b¶o hiÓm x· héi b¾t buéc, th× ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i tr¶ cho ng­êi lao ®éng mét kho¶n tiÒn ngang víi møc quy ®Þnh trong §iÒu lÖ b¶o hiÓm x· héi.
3- Ng­êi sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm båi th­êng Ýt nhÊt b»ng 30 th¸ng l­¬ng cho ng­êi lao ®éng bÞ suy gi¶m kh¶ n¨ng lao ®éng tõ 81% trë lªn hoÆc cho th©n nh©n ng­êi chÕt do tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp mµ kh«ng do lçi cña ng­êi lao ®éng. Tr­êng hîp do lçi cña ng­êi lao ®éng, th× còng ®­îc trî cÊp mét kho¶n tiÒn Ýt nhÊt b»ng 12 th¸ng l­¬ng.

§iÒu 108
TÊt c¶ c¸c vô tai n¹n lao ®éng, c¸c tr­êng hîp bÞ bÖnh nghÒ nghiÖp ®Òu ph¶i ®­îc khai b¸o, ®iÒu tra, lËp biªn b¶n, thèng kª vµ b¸o c¸o ®Þnh kú theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Nghiªm cÊm mäi hµnh vi che giÊu, khai b¸o hoÆc b¸o c¸o sai sù thËt vÒ tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp.

CH­¬NG X
NH÷NG QUY ®ÞNH RIªNG ®èI VíI LAO ®éNG N÷

§iÒu 109
1- Nhµ n­íc b¶o ®¶m quyÒn lµm viÖc cña phô n÷ b×nh ®¼ng vÒ mäi mÆt víi nam giíi, cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ng­êi sö dông lao ®éng t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ng­êi lao ®éng n÷ cã viÖc lµm th­êng xuyªn, ¸p dông réng r·i chÕ ®é lµm viÖc theo thêi gian biÓu linh ho¹t, lµm viÖc kh«ng trän ngµy, kh«ng trän tuÇn, giao viÖc lµm t¹i nhµ.
2- Nhµ n­íc cã chÝnh s¸ch vµ biÖn ph¸p tõng b­íc më mang viÖc lµm, c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn lao ®éng, n©ng cao tr×nh ®é nghÒ nghiÖp, ch¨m sãc søc khoÎ, t¨ng c­êng phóc lîi vÒ vËt chÊt vµ tinh thÇn cña lao ®éng n÷ nh»m gióp lao ®éng n÷ ph¸t huy cã hiÖu qu¶ n¨ng lùc nghÒ nghiÖp, kÕt hîp hµi hoµ cuéc sèng lao ®éng vµ cuéc sèng gia ®×nh.

§iÒu 110
1- C¸c c¬ quan Nhµ n­íc cã tr¸ch nhiÖm më réng nhiÒu lo¹i h×nh ®µo t¹o thuËn lîi cho lao ®éng n÷ ®Ó ngoµi nghÒ ®ang lµm ng­êi lao ®éng n÷ cßn cã thªm nghÒ dù phßng vµ ®Ó viÖc sö dông lao ®éng n÷ ®­îc dÔ dµng, phï hîp víi ®Æc ®iÓm vÒ c¬ thÓ, sinh lý vµ chøc n¨ng lµm mÑ cña phô n÷.
2- Nhµ n­íc cã chÝnh s¸ch ­u ®·i, xÐt gi¶m thuÕ ®èi víi nh÷ng doanh nghiÖp sö dông nhiÒu lao ®éng n÷.

§iÒu 111
1- Nghiªm cÊm ng­êi sö dông lao ®éng cã hµnh vi ph©n biÖt ®èi xö víi phô n÷, xóc ph¹m danh dù vµ nh©n phÈm phô n÷.
Ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i thùc hiÖn nguyªn t¾c b×nh ®¼ng nam n÷ vÒ tuyÓn dông, sö dông, n©ng bËc l­¬ng vµ tr¶ c«ng lao ®éng.
2- Ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i ­u tiªn nhËn phô n÷ vµo lµm viÖc khi ng­êi ®ã ®ñ tiªu chuÈn tuyÓn chän lµm c«ng viÖc phï hîp víi c¶ nam vµ n÷ mµ doanh nghiÖp ®ang cÇn.
3- Ng­êi sö dông lao ®éng kh«ng ®­îc sa th¶i hoÆc ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng ®èi víi ng­êi lao ®éng n÷ v× lý do kÕt h«n, cã thai, nghØ thai s¶n, nu«i con d­íi 12 th¸ng tuæi, trõ tr­êng hîp doanh nghiÖp chÊm døt ho¹t ®éng.

§iÒu 112
Ng­êi lao ®éng n÷ cã thai cã quyÒn ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng mµ kh«ng ph¶i båi th­êng theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 41 cña Bé luËt nµy, nÕu cã giÊy cña thÇy thuèc chøng nhËn tiÕp tôc lµm viÖc sÏ ¶nh h­ëng xÊu tíi thai nhi. Trong tr­êng hîp nµy, thêi h¹n mµ ng­êi lao ®éng n÷ ph¶i b¸o tr­íc cho ng­êi sö dông lao ®éng tuú thuéc vµo thêi h¹n do thÇy thuèc chØ ®Þnh.
§iÒu 113
1- Ng­êi sö dông lao ®éng kh«ng ®­îc sö dông ng­êi lao ®éng n÷ lµm nh÷ng c«ng viÖc nÆng nhäc, nguy hiÓm hoÆc tiÕp xóc víi c¸c chÊt ®éc h¹i cã ¶nh h­ëng xÊu tíi chøc n¨ng sinh ®Î vµ nu«i con, theo danh môc do Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi vµ Bé Y tÕ ban hµnh.
Doanh nghiÖp nµo ®ang sö dông lao ®éng n÷ lµm c¸c c«ng viÖc nãi trªn ph¶i cã kÕ ho¹ch ®µo t¹o nghÒ, chuyÓn dÇn ng­êi lao ®éng n÷ sang c«ng viÖc kh¸c phï hîp, t¨ng c­êng c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ søc khoÎ, c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn lao ®éng hoÆc gi¶m bít thêi giê lµm viÖc.
2- Ng­êi sö dông lao ®éng kh«ng ®­îc sö dông ng­êi lao ®éng n÷ bÊt kú ®é tuæi nµo lµm viÖc th­êng xuyªn d­íi hÇm má hoÆc ng©m m×nh d­íi n­íc.

§iÒu 114
1- Ng­êi lao ®éng n÷ ®­îc nghØ tr­íc vµ sau khi sinh con, céng l¹i tõ bèn ®Õn s¸u th¸ng do ChÝnh phñ quy ®Þnh, tuú theo ®iÒu kiÖn lao ®éng, tÝnh chÊt c«ng viÖc nÆng nhäc, ®éc h¹i vµ n¬i xa x«i hÎo l¸nh. NÕu sinh ®«i trë lªn th× tÝnh tõ con thø hai trë ®i, cø mçi con, ng­êi mÑ ®­îc nghØ thªm 30 ngµy. QuyÒn lîi cña ng­êi lao ®éng n÷ trong thêi gian nghØ thai s¶n ®­îc quy ®Þnh t¹i §iÒu 141 vµ §iÒu 144 cña Bé luËt nµy.
2- HÕt thêi gian nghØ thai s¶n quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy, nÕu cã nhu cÇu, ng­êi lao ®éng n÷ cã thÓ nghØ thªm mét thêi gian kh«ng h­ëng l­¬ng theo tho¶ thuËn víi ng­êi sö dông lao ®éng. Ng­êi lao ®éng n÷ cã thÓ ®i lµm viÖc tr­íc khi hÕt thêi gian nghØ thai s¶n, nÕu ®· nghØ Ýt nhÊt ®­îc hai th¸ng sau khi sinh vµ cã giÊy cña thÇy thuèc chøng nhËn viÖc trë l¹i lµm viÖc sím kh«ng cã h¹i cho søc khoÎ vµ ph¶i b¸o cho ng­êi sö dông lao ®éng biÕt tr­íc. Trong tr­êng hîp nµy, ng­êi lao ®éng n÷ vÉn tiÕp tôc ®­îc h­ëng trî cÊp thai s¶n, ngoµi tiÒn l­¬ng cña nh÷ng ngµy lµm viÖc.

§iÒu 115
1- Ng­êi sö dông lao ®éng kh«ng ®­îc sö dông ng­êi lao ®éng n÷ cã thai tõ th¸ng thø b¶y hoÆc ®ang nu«i con d­íi 12 th¸ng tuæi lµm thªm giê, lµm viÖc ban ®ªm vµ ®i c«ng t¸c xa.
2- Ng­êi lao ®éng n÷ lµm c«ng viÖc nÆng nhäc, khi cã thai ®Õn th¸ng thø b¶y, ®­îc chuyÓn lµm c«ng viÖc nhÑ h¬n hoÆc ®­îc gi¶m bít mét giê lµm viÖc hµng ngµy mµ vÉn h­ëng ®ñ l­¬ng.
3- Ng­êi lao ®éng n÷ trong thêi gian hµnh kinh ®­îc nghØ mçi ngµy 30 phót; trong thêi gian nu«i con d­íi 12 th¸ng tuæi, ®­îc nghØ mçi ngµy 60 phót trong thêi gian lµm viÖc, mµ vÉn h­ëng ®ñ l­¬ng.

§iÒu 116
1- N¬i cã sö dông lao ®éng n÷, ph¶i cã chç thay quÇn ¸o, buång t¾m vµ buång vÖ sinh n÷.
2- ë nh÷ng n¬i sö dông nhiÒu lao ®éng n÷, ng­êi sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm gióp ®ì tæ chøc nhµ trÎ, líp mÉu gi¸o hoÆc hç trî mét phÇn chi phÝ cho lao ®éng n÷ cã con ë løa tuæi göi trÎ, mÉu gi¸o.

§iÒu 117
1- Trong thêi gian nghØ viÖc ®Ó ®i kh¸m thai, ®Ó thùc hiÖn biÖn ph¸p kÕ ho¹ch ho¸ gia ®×nh hoÆc do s¶y thai; nghØ ®Ó ch¨m sãc con d­íi b¶y tuæi èm ®au, nhËn trÎ s¬ sinh lµm con nu«i, ng­êi lao ®éng n÷ ®­îc h­ëng trî cÊp b¶o hiÓm x· héi hoÆc ®­îc ng­êi sö dông lao ®éng tr¶ mét kho¶n tiÒn b»ng møc trî cÊp b¶o hiÓm x· héi. Thêi gian nghØ viÖc vµ chÕ ®é trî cÊp nãi t¹i kho¶n nµy do ChÝnh phñ quy ®Þnh. Tr­êng hîp ng­êi kh¸c thay ng­êi mÑ ch¨m sãc con èm ®au, th× ng­êi mÑ vÉn ®­îc h­ëng trî cÊp b¶o hiÓm x· héi.
2- HÕt thêi gian nghØ thai s¶n theo chÕ ®é vµ c¶ trong tr­êng hîp ®­îc phÐp nghØ thªm kh«ng h­ëng l­¬ng, khi trë l¹i lµm viÖc, ng­êi lao ®éng n÷ vÉn ®­îc b¶o ®¶m chç lµm viÖc.

§iÒu 118
1- C¸c doanh nghiÖp sö dông nhiÒu lao ®éng n÷ ph¶i ph©n c«ng ng­êi trong bé m¸y qu¶n lý ®iÒu hµnh doanh nghiÖp lµm nhiÖm vô theo dâi vÊn ®Ò lao ®éng n÷; khi quyÕt ®Þnh nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn quyÒn vµ lîi Ých cña phô n÷ vµ trÎ em, ph¶i tham kh¶o ý kiÕn cña ®¹i diÖn nh÷ng ng­êi lao ®éng n÷.
2- Trong sè Thanh tra viªn lao ®éng ph¶i cã tû lÖ thÝch ®¸ng n÷ Thanh tra viªn.

CH­¬NG XI
NH÷NG QUY ®ÞNH RIªNG ®èI VíI LAO ®éNG CH­A THµNH NIªN
Vµ MéT Sè LO¹I LAO ®éNG KH¸C 

MôC I
LAO ®éNG CH­A THµNH NIªN 

§iÒu 119
1- Ng­êi lao ®éng ch­a thµnh niªn lµ ng­êi lao ®éng d­íi 18 tuæi. N¬i cã sö dông ng­êi lao ®éng ch­a thµnh niªn ph¶i lËp sæ theo dâi riªng, ghi ®Çy ®ñ hä tªn, ngµy sinh, c«ng viÖc ®ang lµm, kÕt qu¶ nh÷ng lÇn kiÓm tra søc khoÎ ®Þnh kú vµ xuÊt tr×nh khi thanh tra viªn lao ®éng yªu cÇu.
2- Nghiªm cÊm l¹m dông søc lao ®éng cña ng­êi ch­a thµnh niªn.

§iÒu 120
CÊm nhËn trÎ em ch­a ®ñ 15 tuæi vµo lµm viÖc, trõ mét sè nghÒ vµ c«ng viÖc do Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi quy ®Þnh.
§èi víi ngµnh nghÒ vµ c«ng viÖc ®­îc nhËn trÎ em ch­a ®ñ 15 tuæi vµo lµm viÖc, häc nghÒ, tËp nghÒ th× viÖc nhËn vµ sö dông nh÷ng trÎ em nµy ph¶i cã sù ®ång ý vµ theo dâi cña cha mÑ hoÆc ng­êi ®ì ®Çu.

§iÒu 121
Ng­êi sö dông lao ®éng chØ ®­îc sö dông ng­êi lao ®éng ch­a thµnh niªn vµo nh÷ng c«ng viÖc phï hîp víi søc khoÎ ®Ó b¶o ®¶m sù ph¸t triÓn thÓ lùc, trÝ lùc, nh©n c¸ch vµ cã tr¸ch nhiÖm quan t©m ch¨m sãc ng­êi lao ®éng ch­a thµnh niªn vÒ c¸c mÆt lao ®éng, tiÒn l­¬ng, søc khoÎ, häc tËp trong qu¸ tr×nh lao ®éng.
CÊm sö dông ng­êi lao ®éng ch­a thµnh niªn lµm nh÷ng c«ng viÖc nÆng nhäc, nguy hiÓm hoÆc tiÕp xóc víi c¸c chÊt ®éc h¹i theo danh môc do Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi vµ Bé Y tÕ ban hµnh.

§iÒu 122
1- Thêi giê lµm viÖc cña ng­êi lao ®éng ch­a thµnh niªn kh«ng ®­îc qu¸ b¶y giê mét ngµy hoÆc 42 giê mét tuÇn.
2- Ng­êi sö dông lao ®éng chØ ®­îc sö dông ng­êi lao ®éng ch­a thµnh niªn lµm thªm giê, lµm viÖc ban ®ªm trong mét sè nghÒ vµ c«ng viÖc do Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi quy ®Þnh.

MôC II
LAO ®éNG Lµ NG­êI CAO TUæI

§iÒu 123
Ng­êi lao ®éng cao tuæi lµ ng­êi lao ®éng nam trªn 60 tuæi, n÷ trªn 55 tuæi.
N¨m cuèi cïng tr­íc khi nghØ h­u, ng­êi lao ®éng cao tuæi ®­îc rót ng¾n thêi giê lµm viÖc hµng ngµy hoÆc ®­îc ¸p dông chÕ ®é lµm viÖc kh«ng trän ngµy, kh«ng trän tuÇn theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ.

§iÒu 124
1- NÕu cã nhu cÇu, ng­êi sö dông lao ®éng cã thÓ tho¶ thuËn víi ng­êi lao ®éng cao tuæi kÐo dµi thêi h¹n hîp ®ång hoÆc giao kÕt hîp ®ång lao ®éng míi theo quy ®Þnh t¹i Ch­¬ng IV cña Bé luËt nµy.
2- Khi ®· nghØ h­u, nÕu lµm viÖc theo hîp ®ång lao ®éng míi, th× ngoµi quyÒn lîi theo chÕ ®é h­u trÝ, ng­êi lao ®éng cao tuæi vÉn ®­îc h­ëng quyÒn lîi ®· tho¶ thuËn theo hîp ®ång lao ®éng.
3- Ng­êi sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm quan t©m ch¨m sãc søc khoÎ ng­êi lao ®éng cao tuæi, kh«ng ®­îc sö dông ng­êi lao ®éng cao tuæi lµm nh÷ng c«ng viÖc nÆng nhäc, nguy hiÓm hoÆc tiÕp xóc víi c¸c chÊt ®éc h¹i cã ¶nh h­ëng xÊu tíi søc khoÎ ng­êi cao tuæi.

MôC III
LAO ®éNG Lµ NG­êI TµN TËT

§iÒu 125
1- Nhµ n­íc b¶o hé quyÒn lµm viÖc cña ng­êi tµn tËt vµ khuyÕn khÝch viÖc thu nhËn, t¹o viÖc lµm cho ng­êi tµn tËt. Hµng n¨m, Nhµ n­íc dµnh mét kho¶n ng©n s¸ch ®Ó gióp ng­êi tµn tËt phôc håi søc khoÎ, phôc håi chøc n¨ng lao ®éng, häc nghÒ vµ cã chÝnh s¸ch cho vay víi l·i suÊt thÊp ®Ó ng­êi tµn tËt tù t¹o viÖc lµm vµ tù æn ®Þnh ®êi sèng.
2- Nh÷ng n¬i thu nhËn ng­êi tµn tËt vµo häc nghÒ ®­îc xÐt gi¶m thuÕ, ®­îc vay vèn víi l·i suÊt thÊp vµ ®­îc h­ëng c¸c ­u ®·i kh¸c ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho ng­êi tµn tËt häc nghÒ.
3- ChÝnh phñ quy ®Þnh tû lÖ lao ®éng lµ ng­êi tµn tËt ®èi víi mét sè nghÒ vµ c«ng viÖc mµ doanh nghiÖp ph¶i nhËn; nÕu kh«ng nhËn th× doanh nghiÖp ph¶i gãp mét kho¶n tiÒn theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ vµo quü viÖc lµm ®Ó gãp phÇn gi¶i quyÕt viÖc lµm cho ng­êi tµn tËt. Doanh nghiÖp nµo nhËn ng­êi tµn tËt vµo lµm viÖc v­ît tû lÖ quy ®Þnh th× ®­îc Nhµ n­íc hç trî hoÆc cho vay víi l·i suÊt thÊp ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn lµm viÖc thÝch hîp cho ng­êi lao ®éng lµ ng­êi tµn tËt.
4- Thêi giê lµm viÖc cña ng­êi tµn tËt kh«ng ®­îc qu¸ b¶y giê mét ngµy hoÆc 42 giê mét tuÇn.

§iÒu 126
C¬ së d¹y nghÒ vµ nh÷ng c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh dµnh riªng cho ng­êi tµn tËt ®­îc gióp ®ì c¬ së vËt chÊt ban ®Çu vÒ nhµ x­ëng, tr­êng, líp, trang bÞ, thiÕt bÞ vµ ®­îc miÔn thuÕ, ®­îc vay vèn víi l·i suÊt thÊp.

§iÒu 127
1- Nh÷ng n¬i d¹y nghÒ cho ng­êi tµn tËt hoÆc sö dông lao ®éng lµ ng­êi tµn tËt ph¶i tu©n theo nh÷ng quy ®Þnh vÒ ®iÒu kiÖn lao ®éng, c«ng cô lao ®éng, an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng phï hîp vµ th­êng xuyªn ch¨m sãc søc khoÎ cña lao ®éng lµ ng­êi tµn tËt.
2- CÊm sö dông ng­êi tµn tËt ®· bÞ suy gi¶m kh¶ n¨ng lao ®éng tõ 51% trë lªn lµm thªm giê, lµm viÖc ban ®ªm.
3- Ng­êi sö dông lao ®éng kh«ng ®­îc sö dông lao ®éng lµ ng­êi tµn tËt lµm nh÷ng c«ng viÖc nÆng nhäc, nguy hiÓm hoÆc tiÕp xóc víi c¸c chÊt ®éc h¹i theo danh môc do Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi vµ Bé Y tÕ ban hµnh.

§iÒu 128
Ng­êi lao ®éng lµ th­¬ng binh, bÖnh binh, ngoµi c¸c quyÒn lîi quy ®Þnh t¹i c¸c ®iÒu trong Môc nµy, cßn ®­îc h­ëng chÕ ®é ­u ®·i cña Nhµ n­íc ®èi víi th­¬ng binh, bÖnh binh.

MôC IV
LAO ®éNG Cã TR×NH ®é CHUYªN M«N, Kü THUËT CAO 

§iÒu 129
1- Ng­êi lao ®éng cã tr×nh ®é chuyªn m«n, kü thuËt cao cã quyÒn kiªm viÖc hoÆc kiªm chøc trªn c¬ së giao kÕt nhiÒu hîp ®ång lao ®éng víi nhiÒu ng­êi sö dông lao ®éng, víi ®iÒu kiÖn b¶o ®¶m thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c hîp ®ång lao ®éng ®· giao kÕt vµ ph¶i b¸o cho ng­êi sö dông lao ®éng biÕt.
2- Ng­êi lao ®éng cã tr×nh ®é chuyªn m«n, kü thuËt cao ®­îc b¶o hé vÒ quyÒn t¸c gi¶ theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt khi cã gi¶i ph¸p h÷u Ých vµ s¸ng chÕ, ph¸t minh. Tr­êng hîp c«ng tr×nh nghiªn cøu do vèn ®Çu t­ cña doanh nghiÖp tµi trî th× ®­îc chia hiÖu qu¶ kinh tÕ theo hîp ®ång ®· ký kÕt vÒ ®Ò tµi nghiªn cøu ®ã.
3- Ng­êi lao ®éng cã tr×nh ®é chuyªn m«n, kü thuËt cao cã quyÒn nghØ dµi h¹n kh«ng h­ëng l­¬ng hoÆc ®­îc h­ëng mét phÇn l­¬ng ®Ó nghiªn cøu khoa häc hoÆc ®Ó häc tËp n©ng cao tr×nh ®é mµ vÉn ®­îc gi÷ chç lµm viÖc, theo tho¶ thuËn víi ng­êi sö dông lao ®éng.
4- Ng­êi lao ®éng cã tr×nh ®é chuyªn m«n, kü thuËt cao ®­îc ­u tiªn ¸p dông quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 vµ kho¶n 2 §iÒu 124 cña Bé luËt nµy.
5- NÕu tiÕt lé bÝ mËt c«ng nghÖ, kinh doanh cña n¬i m×nh lµm viÖc th× ngoµi viÖc bÞ xö lý kû luËt theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 85 cña Bé luËt nµy, ng­êi lao ®éng cã tr×nh ®é chuyªn m«n, kü thuËt cao cßn ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 89 vµ §iÒu 90 cña Bé luËt nµy.

§iÒu 130
1- Ng­êi sö dông lao ®éng cã quyÒn giao kÕt hîp ®ång lao ®éng víi bÊt kú ng­êi nµo cã tr×nh ®é chuyªn m«n, kü thuËt cao, kÓ c¶ c«ng chøc Nhµ n­íc trong nh÷ng c«ng viÖc mµ quy chÕ c«ng chøc kh«ng cÊm.
2- Ng­êi lao ®éng cã tr×nh ®é chuyªn m«n, kü thuËt cao ®­îc Nhµ n­íc vµ ng­êi sö dông lao ®éng ­u ®·i, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó kh«ng ngõng ph¸t huy tµi n¨ng cã lîi cho doanh nghiÖp vµ cã lîi cho ®Êt n­íc. Nh÷ng ­u ®·i ®èi víi ng­êi lao ®éng cã tr×nh ®é chuyªn m«n, kü thuËt cao kh«ng bÞ coi lµ ph©n biÖt ®èi xö trong sö dông lao ®éng.
3- Nhµ n­íc khuyÕn khÝch vµ cã chÝnh s¸ch ­u ®·i ®Æc biÖt ®èi víi ng­êi lao ®éng cã tr×nh ®é chuyªn m«n, kü thuËt cao ®Õn lµm viÖc ë vïng cao, biªn giíi, h¶i ®¶o vµ nh÷ng vïng cã nhiÒu khã kh¨n.

MôC V
LAO ®éNG CHO Tæ CHøC, C¸ NH©N N­íC NGOµI T¹I VIÖT NAM,
NG­êI N­íC NGOµI LAO ®éNG T¹I VIÖT NAM,
LAO ®éNG ë N­íC NGOµI 

§iÒu 131
C«ng d©n ViÖt Nam lµm viÖc trong c¸c doanh nghiÖp ®­îc thµnh lËp theo LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam, trong khu chÕ xuÊt, trong c¸c c¬ quan, tæ chøc n­íc ngoµi hoÆc quèc tÕ t¹i ViÖt Nam, hoÆc lµm viÖc cho c¸ nh©n lµ ng­êi n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam vµ ng­êi n­íc ngoµi lao ®éng t¹i ViÖt Nam ®Òu ph¶i tu©n theo ph¸p luËt lao ®éng ViÖt Nam vµ ®­îc ph¸p luËt lao ®éng ViÖt Nam b¶o vÖ.

§iÒu 132
1- C¸c doanh nghiÖp, c¬ quan, tæ chøc vµ c¸ nh©n quy ®Þnh t¹i §iÒu 131 cña Bé luËt nµy muèn tuyÓn lao ®éng lµ ng­êi ViÖt Nam ph¶i th«ng qua tæ chøc dÞch vô viÖc lµm quy ®Þnh t¹i §iÒu 18 cña Bé luËt nµy. NÕu tæ chøc dÞch vô viÖc lµm giíi thiÖu hoÆc tuyÓn lao ®éng kh«ng ®¸p øng yªu cÇu, th× doanh nghiÖp, tæ chøc vµ c¸ nh©n cã quyÒn trùc tiÕp tuyÓn vµ ph¶i b¸o cho c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh hoÆc c¬ quan cã thÈm quyÒn kh¸c.
§èi víi c«ng viÖc ®ßi hái kü thuËt cao hoÆc c«ng viÖc qu¶n lý mµ phÝa ViÖt Nam ch­a ®¸p øng ®­îc, doanh nghiÖp, tæ chøc vµ c¸ nh©n ®­îc tuyÓn ng­êi n­íc ngoµi cho mét thêi h¹n nhÊt ®Þnh nh­ng ph¶i cã kÕ ho¹ch, ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o ®Ó ng­êi ViÖt Nam cã thÓ sím lµm ®­îc c«ng viÖc ®ã vµ thay thÕ hä.
2- Møc l­¬ng tèi thiÓu ®èi víi ng­êi lao ®éng lµ ng­êi ViÖt Nam lµm viÖc trong c¸c tr­êng hîp quy ®Þnh t¹i §iÒu 131 cña Bé luËt nµy, do ChÝnh phñ quyÕt ®Þnh vµ c«ng bè sau khi lÊy ý kiÕn Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam vµ ®¹i diÖn cña ng­êi sö dông lao ®éng.
3- Thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i, an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng, b¶o hiÓm x· héi, viÖc gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp, tæ chøc vµ c¸c tr­êng hîp kh¸c quy ®Þnh t¹i §iÒu 131 cña Bé luËt nµy, ®­îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ ViÖt Nam.

§iÒu 133
1- Ng­êi n­íc ngoµi lµm viÖc th­êng xuyªn cho c¸c doanh nghiÖp, tæ chøc, c¸ nh©n ViÖt Nam hoÆc cho c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam ph¶i cã giÊy phÐp lao ®éng do Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi ViÖt Nam cÊp.
2- Ng­êi n­íc ngoµi lao ®éng t¹i ViÖt Nam ®­îc h­ëng c¸c quyÒn lîi vµ ph¶i thùc hiÖn c¸c nghÜa vô theo ph¸p luËt ViÖt Nam, trõ tr­êng hîp ®iÒu ­íc quèc tÕ mµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ký kÕt hoÆc tham gia cã quy ®Þnh kh¸c.

§iÒu 134
1- Ng­êi lao ®éng lµ c«ng d©n ViÖt Nam ®­îc phÐp ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi theo hîp ®ång lao ®éng mµ ng­êi ®ã chÞu sù ®iÒu hµnh cña tæ chøc, c¸ nh©n n­íc ngoµi, th× ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt lao ®éng n­íc së t¹i; nÕu theo hiÖp ®Þnh vÒ hîp t¸c lao ®éng ®­îc ký kÕt gi÷a ChÝnh phñ ViÖt Nam víi ChÝnh phñ n­íc së t¹i th× ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt lao ®éng n­íc së t¹i vµ hiÖp ®Þnh ®ã.
2- §èi víi ng­êi lao ®éng lµ c«ng d©n ViÖt Nam ®­îc phÐp ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi theo h×nh thøc nhËn thÇu, kho¸n c«ng tr×nh do doanh nghiÖp ViÖt Nam ®iÒu hµnh vµ tr¶ l­¬ng, th× ¸p dông c¸c quy ®Þnh cña Bé luËt nµy, trõ tr­êng hîp ®iÒu ­íc quèc tÕ mµ Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam ký kÕt hoÆc tham gia cã quy ®Þnh kh¸c.

§iÒu 135
1- Ng­êi lao ®éng ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi cã quyÒn ®­îc biÕt c¸c quyÒn lîi vµ nghÜa vô cña m×nh, ®­îc c¸c c¬ quan cã thÈm quyÒn cña ViÖt Nam ë n­íc ngoµi b¶o hé vÒ mÆt l·nh sù vµ t­ ph¸p, ®­îc quyÒn chuyÓn thu nhËp b»ng ngo¹i tÖ vµ tµi s¶n c¸ nh©n vÒ n­íc, ®­îc h­ëng chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi vµ c¸c chÝnh s¸ch, chÕ ®é kh¸c theo quy ®Þnh ph¸p luËt cña ViÖt Nam vµ cña n­íc së t¹i.
2- Ng­êi lao ®éng ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi cã nghÜa vô ®ãng gãp mét phÇn tiÒn l­¬ng cho quü b¶o hiÓm x· héi.

MôC VI
MéT Sè LO¹I LAO ®éNG KH¸C

§iÒu 136
Ng­êi lµm nghÒ hoÆc c«ng viÖc ®Æc biÖt trong lÜnh vùc nghÖ thuËt ®­îc ¸p dông mét sè chÕ ®é phï hîp vÒ tuæi häc nghÒ vµ tuæi nghØ h­u; vÒ ký kÕt hîp ®ång lao ®éng; vÒ thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i; vÒ tiÒn l­¬ng, phô cÊp l­¬ng, tiÒn th­ëng, an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ.

§iÒu 137
1- Ng­êi lao ®éng cã thÓ tho¶ thuËn víi ng­êi sö dông lao ®éng ®Ó nhËn viÖc vÒ lµm th­êng xuyªn t¹i nhµ mµ vÉn ®­îc h­ëng nguyªn quyÒn lîi nh­ ng­êi ®ang lµm viÖc t¹i doanh nghiÖp.
2- Ng­êi lao ®éng lµm viÖc t¹i nhµ theo h×nh thøc gia c«ng kh«ng thuéc ph¹m vi ¸p dông cña Bé luËt nµy.

§iÒu 138
ë nh÷ng n¬i sö dông d­íi 10 ng­êi lao ®éng, th× ng­êi sö dông lao ®éng vÉn ph¶i b¶o ®¶m nh÷ng quyÒn lîi c¬ b¶n cña ng­êi lao ®éng theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy, nh­ng ®­îc gi¶m, miÔn ¸p dông mét sè tiªu chuÈn vµ thñ tôc do ChÝnh phñ quy ®Þnh.

§iÒu 139
1- Ng­êi ®­îc thuª m­ín ®Ó gióp viÖc trong gia ®×nh cã thÓ giao kÕt hîp ®ång lao ®éng b»ng miÖng hoÆc b»ng v¨n b¶n; nÕu ®­îc thuª m­ín ®Ó tr«ng coi tµi s¶n th× ph¶i ký kÕt b»ng v¨n b¶n.
2- Ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i t«n träng danh dù, nh©n phÈm cña ng­êi gióp viÖc gia ®×nh, cã tr¸ch nhiÖm ch¨m sãc khi ng­êi gióp viÖc bÞ èm ®au, tai n¹n.
3- TiÒn l­¬ng, thêi giê lµm viÖc, thêi giê nghØ ng¬i vµ c¸c kho¶n trî cÊp do hai bªn tho¶ thuËn khi giao kÕt hîp ®ång lao ®éng. Ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i cÊp tiÒn tµu xe ®i ®­êng khi ng­êi gióp viÖc gia ®×nh th«i viÖc vÒ n¬i c­ tró, trõ tr­êng hîp ng­êi gióp viÖc tù ý th«i viÖc khi ch­a hÕt thêi h¹n hîp ®ång lao ®éng.

CH­¬NG XII
B¶O HIÓM X· HéI 

§iÒu 140
1- Nhµ n­íc quy ®Þnh chÝnh s¸ch vÒ b¶o hiÓm x· héi nh»m tõng b­íc më réng vµ n©ng cao viÖc b¶o ®¶m vËt chÊt, gãp phÇn æn ®Þnh ®êi sèng cho ng­êi lao ®éng vµ gia ®×nh trong c¸c tr­êng hîp ng­êi lao ®éng èm ®au, thai s¶n, hÕt tuæi lao ®éng, chÕt, bÞ tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp, mÊt viÖc lµm, gÆp rñi ro hoÆc c¸c khã kh¨n kh¸c.
2- C¸c lo¹i h×nh b¶o hiÓm x· héi b¾t buéc hoÆc tù nguyÖn ®­îc ¸p dông ®èi víi tõng lo¹i ®èi t­îng vµ tõng lo¹i doanh nghiÖp ®Ó b¶o ®¶m cho ng­êi lao ®éng ®­îc h­ëng c¸c chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi thÝch hîp.

§iÒu 141
1- Lo¹i h×nh b¶o hiÓm x· héi b¾t buéc ®­îc ¸p dông ®èi víi nh÷ng doanh nghiÖp sö dông tõ 10 ng­êi lao ®éng trë lªn. ë nh÷ng doanh nghiÖp nµy, ng­êi sö dông lao ®éng, ng­êi lao ®éng ph¶i ®ãng b¶o hiÓm x· héi theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 149 cña Bé luËt nµy vµ ng­êi lao ®éng ®­îc h­ëng c¸c chÕ ®é trî cÊp b¶o hiÓm x· héi èm ®au, tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp, thai s¶n, h­u trÝ vµ tö tuÊt.
2- Ng­êi lao ®éng lµm viÖc ë nh÷ng n¬i sö dông d­íi 10 ng­êi lao ®éng, hoÆc lµm nh÷ng c«ng viÖc thêi h¹n d­íi ba th¸ng, theo mïa vô, hoÆc lµm c¸c c«ng viÖc cã tÝnh chÊt t¹m thêi kh¸c, th× c¸c kho¶n b¶o hiÓm x· héi ®­îc tÝnh vµo tiÒn l­¬ng do ng­êi sö dông lao ®éng tr¶ ®Ó ng­êi lao ®éng tham gia b¶o hiÓm x· héi theo lo¹i h×nh tù nguyÖn hoÆc tù lo liÖu vÒ b¶o hiÓm.

§iÒu 142
1- Khi èm ®au, ng­êi lao ®éng ®­îc kh¸m bÖnh vµ ®iÒu trÞ t¹i c¸c c¬ së y tÕ theo chÕ ®é b¶o hiÓm y tÕ.
2- Ng­êi lao ®éng èm ®au cã giÊy chøng nhËn cña thÇy thuèc cho nghØ viÖc ®Ó ch÷a bÖnh t¹i nhµ hoÆc ®iÒu trÞ t¹i bÖnh viÖn th× ®­îc trî cÊp èm ®au do quü b¶o hiÓm x· héi tr¶.
Møc trî cÊp èm ®au phô thuéc ®iÒu kiÖn lµm viÖc, møc vµ thêi gian ®· ®ãng b¶o hiÓm x· héi do ChÝnh phñ quy ®Þnh.

§iÒu 143
1- Trong thêi gian ng­êi lao ®éng nghØ viÖc ®Ó ch÷a trÞ v× tai n¹n lao ®éng hoÆc bÖnh nghÒ nghiÖp, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i tr¶ ®ñ l­¬ng vµ chi phÝ cho ng­êi lao ®éng theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 107 cña Bé luËt nµy.
Sau khi ®iÒu trÞ, tuú theo møc ®é suy gi¶m kh¶ n¨ng lao ®éng do tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp, ng­êi lao ®éng ®­îc gi¸m ®Þnh vµ xÕp h¹ng th­¬ng tËt ®Ó h­ëng trî cÊp mét lÇn hoÆc hµng th¸ng do quü b¶o hiÓm x· héi tr¶.
2- Trong thêi gian lµm viÖc, nÕu ng­êi lao ®éng bÞ chÕt do tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp, th× th©n nh©n ®­îc nhËn chÕ ®é tö tuÊt theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 146 cña Bé luËt nµy vµ ®­îc quü b¶o hiÓm x· héi trî cÊp thªm mét lÇn b»ng 24 th¸ng tiÒn l­¬ng tèi thiÓu theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ.

§iÒu 144
1- Trong thêi gian nghØ thai s¶n theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 114 cña Bé luËt nµy, ng­êi lao ®éng n÷ ®· ®ãng b¶o hiÓm x· héi ®­îc trî cÊp b¶o hiÓm x· héi b»ng 100% tiÒn l­¬ng vµ ®­îc trî cÊp thªm mét th¸ng l­¬ng, ®èi víi tr­êng hîp sinh con lÇn thø nhÊt, thø hai.
2- C¸c chÕ ®é kh¸c cña ng­êi lao ®éng n÷ ®­îc ¸p dông theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 117 cña Bé luËt nµy.

§iÒu 145
1- Ng­êi lao ®éng ®­îc h­ëng chÕ ®é h­u trÝ hµng th¸ng khi cã ®ñ ®iÒu kiÖn vÒ tuæi ®êi vµ thêi gian ®· ®ãng b¶o hiÓm x· héi nh­ sau:
a) Nam ®ñ 60 tuæi, n÷ ®ñ 55 tuæi. Tuæi ®êi ®­îc h­ëng chÕ ®é h­u trÝ cña nh÷ng ng­êi lµm c¸c c«ng viÖc nÆng nhäc, ®éc h¹i hoÆc lµm viÖc ë vïng cao, biªn giíi, h¶i ®¶o vµ mét sè tr­êng hîp ®Æc biÖt kh¸c do ChÝnh phñ quy ®Þnh;
b) §· ®ãng b¶o hiÓm x· héi 20 n¨m trë lªn.
2- Tr­êng hîp ng­êi lao ®éng kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 §iÒu nµy, nh­ng nÕu cã mét trong c¸c ®iÒu kiÖn sau ®©y th× còng ®­îc h­ëng chÕ ®é h­u trÝ hµng th¸ng víi møc thÊp h¬n:
a) Ng­êi lao ®éng ®ñ ®iÒu kiÖn vÒ tuæi ®êi quy ®Þnh t¹i ®iÓm a kho¶n 1 §iÒu nµy mµ ch­a ®ñ 20 n¨m ®ãng b¶o hiÓm x· héi nh­ng Ýt nhÊt ®· cã ®ñ 15 n¨m ®ãng b¶o hiÓm x· héi;
b) Ng­êi lao ®éng ®· ®ãng b¶o hiÓm x· héi 20 n¨m trë lªn ch­a ®ñ ®iÒu kiÖn vÒ tuæi ®êi nh­ng Ýt nhÊt ®· ®ñ 50 tuæi ®èi víi nam, 45 tuæi ®èi víi n÷ mµ bÞ suy gi¶m kh¶ n¨ng lao ®éng tõ 61% trë lªn;
c) Ng­êi lao ®éng lµm c¸c c«ng viÖc ®Æc biÖt nÆng nhäc, ®éc h¹i theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ, ®· ®ãng b¶o hiÓm x· héi tõ 20 n¨m trë lªn mµ bÞ suy gi¶m kh¶ n¨ng lao ®éng tõ 61% trë lªn.
3- Ng­êi lao ®éng kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn h­ëng chÕ ®é h­u trÝ hµng th¸ng theo quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 vµ kho¶n 2 §iÒu nµy, th× ®­îc h­ëng trî cÊp mét lÇn.
4- Møc h­ëng chÕ ®é h­u trÝ hµng th¸ng vµ trî cÊp mét lÇn quy ®Þnh t¹i c¸c kho¶n 1, kho¶n 2 vµ 3 §iÒu nµy, phô thuéc vµo møc vµ thêi gian ®· ®ãng b¶o hiÓm x· héi do ChÝnh phñ quy ®Þnh.

§iÒu 146
1- Ng­êi lao ®éng ®ang lµm viÖc, ng­êi h­ëng chÕ ®é h­u trÝ, h­ëng trî cÊp hµng th¸ng vÒ mÊt søc lao ®éng, tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp, khi chÕt th× ng­êi lo viÖc mai t¸ng ®­îc nhËn tiÒn mai t¸ng do ChÝnh phñ quy ®Þnh.
2- Ng­êi lao ®éng bÞ tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp, ng­êi ®· ®ãng b¶o hiÓm x· héi 15 n¨m trë lªn, ng­êi h­ëng chÕ ®é h­u trÝ hµng th¸ng, chÕ ®é trî cÊp tai n¹n lao ®éng hoÆc bÖnh nghÒ nghiÖp hµng th¸ng, khi chÕt nÕu cã con ch­a ®ñ 15 tuæi, vî (hoÆc chång), bè, mÑ ®· hÕt tuæi lao ®éng mµ khi cßn sèng ng­êi ®ã ®· trùc tiÕp nu«i d­ìng, th× nh÷ng th©n nh©n nµy ®­îc h­ëng chÕ ®é tuÊt hµng th¸ng. Tr­êng hîp ng­êi chÕt kh«ng cã th©n nh©n ®ñ ®iÒu kiÖn h­ëng chÕ ®é tuÊt hµng th¸ng hoÆc ch­a ®ãng b¶o hiÓm x· héi ®ñ 15 n¨m, th× gia ®×nh ®­îc h­ëng chÕ ®é tuÊt mét lÇn nh­ng kh«ng qu¸ 12 th¸ng l­¬ng hoÆc trî cÊp ®ang h­ëng.
3- Ng­êi h­ëng chÕ ®é h­u trÝ, chÕ ®é trî cÊp mÊt søc lao ®éng, chÕ ®é trî cÊp tai n¹n lao ®éng h¹ng 1, h¹ng 2 hoÆc bÖnh nghÒ nghiÖp h¹ng 1, h¹ng 2 tr­íc ngµy ban hµnh Bé luËt nµy, th× thùc hiÖn chÕ ®é tö tuÊt theo quy ®Þnh t¹i §iÒu nµy.

§iÒu 147
1- Thêi gian lµm viÖc cña ng­êi lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc tr­íc ngµy Bé luËt nµy cã hiÖu lùc, nÕu ch­a nhËn trî cÊp th«i viÖc hoÆc trî cÊp mét lÇn do quü b¶o hiÓm x· héi tr¶, th× ®­îc tÝnh lµ thêi gian ®· ®ãng b¶o hiÓm x· héi.
2- QuyÒn lîi b¶o hiÓm cña nh÷ng ng­êi ®ang h­ëng chÕ ®é h­u trÝ, h­ëng trî cÊp hµng th¸ng vÒ mÊt søc lao ®éng, tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp vµ tiÒn tuÊt tr­íc ngµy Bé luËt nµy cã hiÖu lùc vÉn ®­îc ng©n s¸ch Nhµ n­íc tiÕp tôc b¶o ®¶m vµ ®­îc ®iÒu chØnh phï hîp víi chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi hiÖn hµnh.

§iÒu 148
C¸c doanh nghiÖp n«ng nghiÖp, l©m nghiÖp, ng­ nghiÖp, diªm nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm tham gia c¸c lo¹i h×nh b¶o hiÓm x· héi, phï hîp víi ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt vµ sö dông lao ®éng trong tõng ngµnh theo §iÒu lÖ b¶o hiÓm x· héi.

§iÒu 149
1- Quü b¶o hiÓm x· héi ®­îc h×nh thµnh tõ c¸c nguån sau ®©y:
a) Ng­êi sö dông lao ®éng ®ãng b»ng 15% so víi tæng quü tiÒn l­¬ng;
b) Ng­êi lao ®éng ®ãng b»ng 5% tiÒn l­¬ng;
c) Nhµ n­íc ®ãng vµ hç trî thªm ®Ó b¶o ®¶m thùc hiÖn c¸c chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi ®èi víi ng­êi lao ®éng;
d) C¸c nguån kh¸c.
2- Quü b¶o hiÓm x· héi ®­îc qu¶n lý thèng nhÊt theo chÕ ®é tµi chÝnh cña Nhµ n­íc, h¹ch to¸n ®éc lËp vµ ®­îc Nhµ n­íc b¶o hé. Quü b¶o hiÓm x· héi ®­îc thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p ®Ó b¶o tån gi¸ trÞ vµ t¨ng tr­ëng theo quy ®Þnh cña ChÝnh phñ.
    
§iÒu 150
ChÝnh phñ ban hµnh §iÒu lÖ b¶o hiÓm x· héi, thµnh lËp hÖ thèng tæ chøc b¶o hiÓm x· héi, ban hµnh Quy chÕ vÒ tæ chøc, ho¹t ®éng cña Quü b¶o hiÓm x· héi víi sù tham gia cña Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam.

§iÒu 151
1- Ng­êi lao ®éng tham gia b¶o hiÓm x· héi ®­îc nhËn c¸c kho¶n trî cÊp vÒ b¶o hiÓm x· héi ®Çy ®ñ, thuËn tiÖn vµ ®óng thêi h¹n.
2- Khi x¶y ra tranh chÊp gi÷a ng­êi lao ®éng vµ ng­êi sö dông lao ®éng vÒ b¶o hiÓm x· héi th× gi¶i quyÕt theo c¸c quy ®Þnh t¹i Ch­¬ng XIV cña Bé luËt nµy. NÕu x¶y ra tranh chÊp víi c¬ quan b¶o hiÓm x· héi, th× tranh chÊp ®­îc gi¶i quyÕt theo quy chÕ vÒ tæ chøc, ho¹t ®éng cña quü b¶o hiÓm x· héi.

§iÒu 152
Nhµ n­íc khuyÕn khÝch ng­êi lao ®éng, c«ng ®oµn, ng­êi sö dông lao ®éng vµ c¸c tæ chøc x· héi kh¸c lËp c¸c quü t­¬ng trî x· héi.

CH­¬NG XIII
C«NG ®OµN 

§iÒu 153
1- ë nh÷ng doanh nghiÖp ®ang ho¹t ®éng ch­a cã tæ chøc c«ng ®oµn th× chËm nhÊt sau s¸u th¸ng, kÓ tõ ngµy Bé luËt lao ®éng cã hiÖu lùc vµ ë nh÷ng doanh nghiÖp míi thµnh lËp th× chËm nhÊt sau s¸u th¸ng, kÓ tõ ngµy doanh nghiÖp b¾t ®Çu ho¹t ®éng, Liªn ®oµn lao ®éng cÊp tØnh ph¶i thµnh lËp tæ chøc c«ng ®oµn l©m thêi t¹i doanh nghiÖp ®Ó ®¹i diÖn, b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých cña ng­êi lao ®éng vµ tËp thÓ lao ®éng.
2- Ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc c«ng ®oµn l©m thêi do ChÝnh phñ phèi hîp víi Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam quy ®Þnh.

§iÒu 154
1- Khi tæ chøc c«ng ®oµn ®­îc thµnh lËp theo ®óng LuËt c«ng ®oµn, §iÒu lÖ c«ng ®oµn th× ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i thõa nhËn tæ chøc ®ã.
2- Ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i céng t¸c chÆt chÏ vµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó c«ng ®oµn ho¹t ®éng theo c¸c quy ®Þnh cña Bé luËt lao ®éng vµ LuËt c«ng ®oµn.
3- Ng­êi sö dông lao ®éng kh«ng ®­îc ph©n biÖt ®èi xö v× lý do ng­êi lao ®éng thµnh lËp, gia nhËp, ho¹t ®éng c«ng ®oµn hoÆc dïng c¸c biÖn ph¸p kinh tÕ vµ c¸c thñ ®o¹n kh¸c ®Ó can thiÖp vµo tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña c«ng ®oµn.

§iÒu 155
1- Ng­êi sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm b¶o ®¶m c¸c ph­¬ng tiÖn lµm viÖc cÇn thiÕt ®Ó c«ng ®oµn ho¹t ®éng.
2- Ng­êi lao ®éng lµm c«ng t¸c c«ng ®oµn kh«ng chuyªn tr¸ch ®­îc sö dông mét sè thêi gian trong giê lµm viÖc ®Ó lµm c«ng t¸c c«ng ®oµn vµ ®­îc ng­êi sö dông lao ®éng tr¶ l­¬ng. Sè thêi gian nµy tuú theo quy m« cña doanh nghiÖp vµ theo sù tho¶ thuËn cña ng­êi sö dông lao ®éng vµ Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së, nh­ng Ýt nhÊt kh«ng ®­îc d­íi ba ngµy lµm viÖc trong mét th¸ng.
3- Ng­êi lµm c«ng t¸c c«ng ®oµn chuyªn tr¸ch do quü c«ng ®oµn tr¶ l­¬ng, ®­îc h­ëng c¸c quyÒn lîi vµ phóc lîi tËp thÓ nh­ mäi ng­êi lao ®éng trong doanh nghiÖp, tuú theo quy chÕ doanh nghiÖp hoÆc tho¶ ­íc tËp thÓ.
4- Khi ng­êi sö dông lao ®éng quyÕt ®Þnh sa th¶i, ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng víi ng­êi lµ uû viªn Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së, th× ph¶i cã sù tho¶ thuËn cña Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së; nÕu lµ Chñ tÞch Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së th× ph¶i cã sù tho¶ thuËn cña tæ chøc c«ng ®oµn cÊp trªn trùc tiÕp.

§iÒu 156
Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam, c«ng ®oµn c¸c cÊp tham gia víi c¸c c¬ quan Nhµ n­íc vµ ®¹i diÖn cña ng­êi sö dông lao ®éng bµn b¹c, gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò vÒ quan hÖ lao ®éng; cã quyÒn lËp c¸c tæ chøc dÞch vô viÖc lµm, d¹y nghÒ, t­¬ng tÕ, t­ vÊn ph¸p luËt vµ c¸c c¬ së phóc lîi chung cho ng­êi lao ®éng vµ c¸c quyÒn kh¸c theo quy ®Þnh cña LuËt c«ng ®oµn vµ cña Bé luËt nµy.

CH­¬NG XIV
GI¶I QUYÕT TRANH CHÊP LAO ®éNG 

§iÒu 157
1- Tranh chÊp lao ®éng lµ nh÷ng tranh chÊp vÒ quyÒn vµ lîi Ých liªn quan ®Õn viÖc lµm, tiÒn l­¬ng, thu nhËp vµ c¸c ®iÒu kiÖn lao ®éng kh¸c, vÒ thùc hiÖn hîp ®ång lao ®éng, tho¶ ­íc tËp thÓ vµ trong qu¸ tr×nh häc nghÒ.
2- Tranh chÊp lao ®éng bao gåm tranh chÊp lao ®éng c¸ nh©n gi÷a ng­êi lao ®éng víi ng­êi sö dông lao ®éng vµ tranh chÊp tËp thÓ gi÷a tËp thÓ lao ®éng víi ng­êi sö dông lao ®éng.

§iÒu 158
Tranh chÊp lao ®éng ®­îc gi¶i quyÕt theo nh÷ng nguyªn t¾c sau ®©y:
1- Th­¬ng l­îng trùc tiÕp vµ tù dµn xÕp gi÷a hai bªn tranh chÊp t¹i n¬i ph¸t sinh tranh chÊp;
2- Th«ng qua hoµ gi¶i, träng tµi trªn c¬ së t«n träng quyÒn vµ lîi Ých cña hai bªn, t«n träng lîi Ých chung cña x· héi vµ tu©n theo ph¸p luËt;
3- Gi¶i quyÕt c«ng khai, kh¸ch quan, kÞp thêi, nhanh chãng, ®óng ph¸p luËt;
4- Cã sù tham gia cña ®¹i diÖn c«ng ®oµn vµ cña ®¹i diÖn ng­êi sö dông lao ®éng trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt tranh chÊp.

§iÒu 159
ViÖc gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng t¹i c¸c c¬ quan, tæ chøc gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng ®­îc tiÕn hµnh khi mét bªn tõ chèi th­¬ng l­îng hoÆc hai bªn ®· th­¬ng l­îng mµ vÉn kh«ng gi¶i quyÕt ®­îc vµ mét hoÆc hai bªn cã ®¬n yªu cÇu gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng.

§iÒu 160
1- Trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng c¸c bªn tranh chÊp cã quyÒn:
a) Trùc tiÕp hoÆc th«ng qua ng­êi ®¹i diÖn cña m×nh ®Ó tham gia qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt tranh chÊp;
b) Rót ®¬n hoÆc thay ®æi néi dung tranh chÊp;
c) Yªu cÇu thay ng­êi trùc tiÕp tiÕn hµnh gi¶i quyÕt tranh chÊp, nÕu cã lý do chÝnh ®¸ng cho r»ng ng­êi ®ã kh«ng thÓ b¶o ®¶m tÝnh kh¸ch quan, c«ng b»ng trong viÖc gi¶i quyÕt tranh chÊp.
2- Trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng, c¸c bªn tranh chÊp cã nghÜa vô:
a) Cung cÊp ®Çy ®ñ c¸c tµi liÖu, chøng cø theo yªu cÇu cña c¬ quan, tæ chøc gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng;
b) Nghiªm chØnh chÊp hµnh c¸c tho¶ thuËn ®· ®¹t ®­îc, biªn b¶n hoµ gi¶i thµnh, quyÕt ®Þnh ®· cã hiÖu lùc cña c¬ quan, tæ chøc gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng, b¶n ¸n hoÆc quyÕt ®Þnh ®· cã hiÖu lùc cña Toµ ¸n nh©n d©n.

§iÒu 161
C¬ quan, tæ chøc gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng trong ph¹m vi nhiÖm vô, quyÒn h¹n cña m×nh cã quyÒn yªu cÇu c¸c bªn tranh chÊp lao ®éng, c¸c c¬ quan, tæ chøc, c¸ nh©n h÷u quan cung cÊp tµi liÖu, chøng cø; tr­ng cÇu gi¸m ®Þnh, mêi nh©n chøng vµ ng­êi cã liªn quan trong qu¸ tr×nh gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng.

MôC I
THÈM QUYÒN Vµ TR×NH Tù GI¶I QUYÕT TRANH CHÊP LAO ®éNG C¸ NH©N 

§iÒu 162
C¸c c¬ quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng c¸ nh©n gåm:
1- Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së hoÆc hoµ gi¶i viªn lao ®éng cña c¬ quan lao ®éng quËn, huyÖn, thÞ x·, thµnh phè thuéc tØnh (sau ®©y gäi chung lµ cÊp huyÖn) ®èi víi nh÷ng n¬i kh«ng cã Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së;
2- Toµ ¸n nh©n d©n.

§iÒu 163
1- Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së ®­îc thµnh lËp trong c¸c doanh nghiÖp sö dông tõ 10 ng­êi lao ®éng trë lªn, gåm sè ®¹i diÖn ngang nhau cña bªn ng­êi lao ®éng vµ bªn ng­êi sö dông lao ®éng. Sè l­îng thµnh viªn cña Héi ®ång do hai bªn tho¶ thuËn.
2- NhiÖm kú cña Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së lµ hai n¨m. §¹i diÖn cña mçi bªn lu©n phiªn lµm Chñ tÞch vµ th­ ký Héi ®ång. Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së lµm viÖc theo nguyªn t¾c tho¶ thuËn vµ nhÊt trÝ.
3- Ng­êi sö dông lao ®éng b¶o ®¶m ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho ho¹t ®éng cña Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së.

§iÒu 164
Tr×nh tù hoµ gi¶i tranh chÊp lao ®éng c¸ nh©n ®­îc quy ®Þnh nh­ sau:
1- Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së tiÕn hµnh hoµ gi¶i chËm nhÊt b¶y ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn ®­îc ®¬n yªu cÇu hoµ gi¶i. T¹i phiªn häp hoµ gi¶i, ph¶i cã mÆt hai bªn tranh chÊp hoÆc ®¹i diÖn ®­îc uû quyÒn cña hä.
2- Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së ®­a ra ph­¬ng ¸n hoµ gi¶i ®Ó c¸c bªn xem xÐt. NÕu hai bªn chÊp nhËn ph­¬ng ¸n hoµ gi¶i th× lËp biªn b¶n hoµ gi¶i thµnh, cã ch÷ ký cña hai bªn tranh chÊp, cña Chñ tÞch vµ th­ ký Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së. Hai bªn cã nghÜa vô chÊp hµnh c¸c tho¶ thuËn ghi trong biªn b¶n hoµ gi¶i thµnh.
3- Trong tr­êng hîp hoµ gi¶i kh«ng thµnh, th× Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së lËp biªn b¶n hoµ gi¶i kh«ng thµnh, ghi ý kiÕn cña hai bªn tranh chÊp vµ cña Héi ®ång, cã ch÷ ký cña hai bªn tranh chÊp, cña Chñ tÞch vµ th­ ký Héi ®ång. B¶n sao biªn b¶n ph¶i ®­îc göi cho hai bªn tranh chÊp trong thêi h¹n ba ngµy, kÓ tõ ngµy hoµ gi¶i kh«ng thµnh. Mçi bªn tranh chÊp ®Òu cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n nh©n d©n cÊp huyÖn xÐt xö tranh chÊp. Hå s¬ göi Toµ ¸n nh©n d©n ph¶i kÌm theo biªn b¶n hoµ gi¶i kh«ng thµnh.

§iÒu 165
1- Hoµ gi¶i viªn lao ®éng tiÕn hµnh viÖc hoµ gi¶i theo tr×nh tù quy ®Þnh t¹i §iÒu 164 cña Bé luËt nµy ®èi víi c¸c tranh chÊp lao ®éng c¸ nh©n t¹i c¸c doanh nghiÖp sö dông d­íi 10 ng­êi lao ®éng, tranh chÊp gi÷a ng­êi gióp viÖc gia ®×nh víi ng­êi sö dông lao ®éng, tranh chÊp vÒ thùc hiÖn hîp ®ång häc nghÒ vµ phÝ d¹y nghÒ.
2- Hoµ gi¶i viªn lao ®éng ph¶i tiÕn hµnh viÖc hoµ gi¶i chËm nhÊt b¶y ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn ®­îc ®¬n yªu cÇu hoµ gi¶i.

§iÒu 166
1- Toµ ¸n nh©n d©n cÊp huyÖn gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp lao ®éng c¸ nh©n mµ Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së hoÆc hoµ gi¶i viªn lao ®éng hoµ gi¶i kh«ng thµnh, khi cã ®¬n yªu cÇu cña mét hoÆc hai bªn tranh chÊp.
2- Nh÷ng tranh chÊp lao ®éng c¸ nh©n sau ®©y cã thÓ yªu cÇu Toµ ¸n nh©n d©n cÊp huyÖn gi¶i quyÕt, kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i qua hoµ gi¶i t¹i c¬ së:
a) Tranh chÊp vÒ xö lý kû luËt lao ®éng theo h×nh thøc sa th¶i hoÆc vÒ tr­êng hîp bÞ ®¬n ph­¬ng chÊm døt hîp ®ång lao ®éng;
b) Tranh chÊp vÒ båi th­êng thiÖt h¹i cho ng­êi sö dông lao ®éng.
3- Ng­êi lao ®éng ®­îc miÔn ¸n phÝ trong c¸c ho¹t ®éng tè tông ®Ó ®ßi tiÒn l­¬ng, b¶o hiÓm x· héi, tiÒn båi th­êng vÒ tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp, ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò båi th­êng thiÖt h¹i hoÆc v× bÞ sa th¶i, chÊm døt hîp ®ång lao ®éng tr¸i ph¸p luËt.

§iÒu 167
Thêi hiÖu yªu cÇu gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng c¸ nh©n, kÓ tõ ngµy mçi bªn tranh chÊp cho r»ng quyÒn, lîi Ých cña m×nh bÞ vi ph¹m ®­îc quy ®Þnh nh­ sau:
1- Mét n¨m ®èi víi c¸c tranh chÊp lao ®éng quy ®Þnh t¹i kho¶n 2 §iÒu 166 cña Bé luËt nµy;
2- S¸u th¸ng ®èi víi c¸c lo¹i tranh chÊp lao ®éng kh¸c.

MôC II
THÈM QUYÒN Vµ TR×NH Tù GI¶I QUYÕT TRANH CHÊP LAO ®éNG TËP THÓ 

§iÒu 168
C¸c c¬ quan, tæ chøc cã thÈm quyÒn gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng tËp thÓ gåm:
1- Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së hoÆc hoµ gi¶i viªn lao ®éng cña c¬ quan lao ®éng cÊp huyÖn n¬i kh«ng cã Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së;
2- Héi ®ång träng tµi lao ®éng cÊp tØnh;
3- Toµ ¸n nh©n d©n.

§iÒu 169
1- Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së quy ®Þnh t¹i §iÒu 163 cña Bé luËt nµy cã thÈm quyÒn hoµ gi¶i c¶ nh÷ng vô tranh chÊp lao ®éng tËp thÓ.
2- Héi ®ång träng tµi lao ®éng cÊp tØnh gåm c¸c thµnh viªn chuyªn tr¸ch vµ kiªm chøc lµ ®¹i diÖn cña c¬ quan lao ®éng, ®¹i diÖn cña c«ng ®oµn, ®¹i diÖn cña nh÷ng ng­êi sö dông lao ®éng vµ mét sè luËt gia, nhµ qu¶n lý, nhµ ho¹t ®éng x· héi cã uy tÝn ë ®Þa ph­¬ng. Thµnh phÇn Héi ®ång träng tµi lao ®éng cÊp tØnh ®­îc h×nh thµnh theo sè lÎ, tèi ®a kh«ng ®­îc qu¸ chÝn ng­êi, do ®¹i diÖn c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh lµm Chñ tÞch.
NhiÖm kú cña Héi ®ång träng tµi lao ®éng lµ ba n¨m.
Héi ®ång träng tµi lao ®éng quyÕt ®Þnh theo nguyªn t¾c ®a sè, b»ng c¸ch bá phiÕu kÝn.
C¬ quan lao ®éng cÊp tØnh b¶o ®¶m ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho ho¹t ®éng cña Héi ®ång träng tµi lao ®éng.

§iÒu 170
Tr×nh tù hoµ gi¶i tranh chÊp lao ®éng tËp thÓ ®­îc quy ®Þnh nh­ sau:
1- Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së hoÆc hoµ gi¶i viªn lao ®éng tiÕn hµnh hoµ gi¶i chËm nhÊt b¶y ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn ®¬n yªu cÇu hoµ gi¶i. T¹i phiªn häp hoµ gi¶i, ph¶i cã mÆt hai bªn tranh chÊp hoÆc ®¹i diÖn ®­îc uû quyÒn cña hä.
2- Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së hoÆc hoµ gi¶i viªn lao ®éng ®­a ra ph­¬ng ¸n hoµ gi¶i ®Ó c¸c bªn xem xÐt. NÕu hai bªn chÊp nhËn ph­¬ng ¸n hoµ gi¶i th× lËp biªn b¶n hoµ gi¶i thµnh, cã ch÷ ký cña hai bªn tranh chÊp, cña Chñ tÞch vµ th­ ký Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së hoÆc cña hoµ gi¶i viªn lao ®éng. Hai bªn cã nghÜa vô chÊp hµnh c¸c tho¶ thuËn ghi trong biªn b¶n hoµ gi¶i thµnh.
3- Trong tr­êng hîp hoµ gi¶i kh«ng thµnh, th× Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng c¬ së hoÆc hoµ gi¶i viªn lao ®éng lËp biªn b¶n hoµ gi¶i kh«ng thµnh, ghi ý kiÕn cña hai bªn tranh chÊp vµ cña Héi ®ång hoÆc cña hoµ gi¶i viªn lao ®éng, cã ch÷ ký cña hai bªn tranh chÊp, cña Chñ tÞch vµ th­ ký Héi ®ång hoÆc cña hoµ gi¶i viªn lao ®éng; mçi bªn hoÆc c¶ hai bªn tranh chÊp cã quyÒn yªu cÇu Héi ®ång träng tµi lao ®éng cÊp tØnh gi¶i quyÕt.

§iÒu 171
1- Héi ®ång träng tµi lao ®éng tiÕn hµnh hoµ gi¶i vµ gi¶i quyÕt vô tranh chÊp lao ®éng tËp thÓ chËm nhÊt 10 ngµy, kÓ tõ ngµy nhËn ®­îc yªu cÇu.
T¹i phiªn häp gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng tËp thÓ, ph¶i cã mÆt c¸c ®¹i diÖn ®­îc uû quyÒn cña hai bªn tranh chÊp. Tr­êng hîp cÇn thiÕt, Héi ®ång träng tµi lao ®éng mêi ®¹i diÖn c«ng ®oµn cÊp trªn cña c«ng ®oµn c¬ së vµ ®¹i diÖn c¬ quan Nhµ n­íc h÷u quan tham dù phiªn häp.
2- Héi ®ång träng tµi lao ®éng ®­a ra ph­¬ng ¸n hoµ gi¶i ®Ó hai bªn xem xÐt. Trong tr­êng hîp hai bªn nhÊt trÝ th× lËp biªn b¶n hoµ gi¶i thµnh, cã ch÷ ký cña hai bªn tranh chÊp, cña Chñ tÞch Héi ®ång träng tµi lao ®éng. Hai bªn cã nghÜa vô chÊp hµnh c¸c tho¶ thuËn ghi trong biªn b¶n hoµ gi¶i thµnh.
3- Trong tr­êng hîp hoµ gi¶i kh«ng thµnh, th× Héi ®ång träng tµi lao ®éng gi¶i quyÕt vô tranh chÊp vµ th«ng b¸o ngay quyÕt ®Þnh cña m×nh cho hai bªn tranh chÊp; nÕu hai bªn kh«ng cã ý kiÕn th× quyÕt ®Þnh ®ã ®­¬ng nhiªn cã hiÖu lùc thi hµnh.

§iÒu 172
1- Trong tr­êng hîp tËp thÓ lao ®éng kh«ng ®ång ý víi quyÕt ®Þnh cña Héi ®ång träng tµi lao ®éng, th× cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n nh©n d©n gi¶i quyÕt hoÆc ®×nh c«ng.
2- Trong tr­êng hîp ng­êi sö dông lao ®éng kh«ng ®ång ý víi quyÕt ®Þnh cña Héi ®ång träng tµi lao ®éng, th× cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n nh©n d©n xÐt l¹i quyÕt ®Þnh cña Héi ®ång träng tµi. ViÖc ng­êi sö dông lao ®éng yªu cÇu Toµ ¸n nh©n d©n xÐt l¹i quyÕt ®Þnh cña Héi ®ång träng tµi kh«ng c¶n trë quyÒn ®×nh c«ng cña tËp thÓ lao ®éng.

§iÒu 173
1- Trong khi Héi ®ång hoµ gi¶i lao ®éng, Héi ®ång träng tµi lao ®éng ®ang tiÕn hµnh viÖc gi¶i quyÕt tranh chÊp lao ®éng, th× kh«ng bªn nµo ®­îc hµnh ®éng ®¬n ph­¬ng chèng l¹i bªn kia.
2- ViÖc ®×nh c«ng do Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së quyÕt ®Þnh sau khi ®­îc qu¸ nöa tËp thÓ lao ®éng t¸n thµnh b»ng c¸ch bá phiÕu kÝn hoÆc lÊy ch÷ ký.
Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn c¬ së cö ®¹i diÖn, nhiÒu nhÊt lµ ba ng­êi, ®Ó trao b¶n yªu cÇu cho ng­êi sö dông lao ®éng, ®ång thêi göi mét b¶n th«ng b¸o cho c¬ quan lao ®éng cÊp tØnh, mét b¶n th«ng b¸o cho Liªn ®oµn lao ®éng cÊp tØnh. Trong b¶n yªu cÇu vµ b¶n th«ng b¸o, ph¶i nªu râ c¸c vÊn ®Ò bÊt ®ång, néi dung yªu cÇu gi¶i quyÕt, kÕt qu¶ bá phiÕu hoÆc lÊy ch÷ ký t¸n thµnh ®×nh c«ng vµ thêi ®iÓm b¾t ®Çu ®×nh c«ng.
3- Nghiªm cÊm c¸c hµnh vi b¹o lùc, hµnh vi lµm tæn h¹i m¸y, thiÕt bÞ, tµi s¶n cña doanh nghiÖp, c¸c hµnh vi x©m ph¹m trËt tù, an toµn c«ng céng trong khi ®×nh c«ng.

§iÒu 174
Kh«ng ®­îc ®×nh c«ng ë mét sè doanh nghiÖp phôc vô c«ng céng vµ doanh nghiÖp thiÕt yÕu cho nÒn kinh tÕ quèc d©n hoÆc an ninh, quèc phßng theo danh môc do ChÝnh phñ quy ®Þnh.
C¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ n­íc ph¶i ®Þnh kú tæ chøc nghe ý kiÕn cña ®¹i diÖn tËp thÓ lao ®éng vµ ng­êi sö dông lao ®éng ë c¸c doanh nghiÖp nµy ®Ó kÞp thêi gióp ®ì vµ gi¶i quyÕt nh÷ng yªu cÇu chÝnh ®¸ng cña tËp thÓ lao ®éng. Trong tr­êng hîp cã tranh chÊp lao ®éng tËp thÓ, th× do Héi ®ång träng tµi lao ®éng cÊp tØnh gi¶i quyÕt. NÕu mét trong hai bªn kh«ng ®ång ý víi quyÕt ®Þnh cña Héi ®ång träng tµi lao ®éng, th× cã quyÒn yªu cÇu Toµ ¸n nh©n d©n gi¶i quyÕt.

§iÒu 175
Trong tr­êng hîp xÐt thÊy ®×nh c«ng cã nguy c¬ nghiªm träng cho nÒn kinh tÕ quèc d©n hoÆc an toµn c«ng céng, Thñ t­íng ChÝnh phñ cã quyÒn quyÕt ®Þnh ho·n hoÆc ngõng cuéc ®×nh c«ng.

§iÒu 176
1- Nh÷ng cuéc ®×nh c«ng sau ®©y lµ bÊt hîp ph¸p:
a) Kh«ng ph¸t sinh tõ tranh chÊp lao ®éng tËp thÓ; v­ît ra ngoµi ph¹m vi quan hÖ lao ®éng;
b) V­ît ra ngoµi ph¹m vi doanh nghiÖp;
c) Vi ph¹m c¸c quy ®Þnh t¹i kho¶n 1, kho¶n 2 §iÒu 173 vµ §iÒu 174 cña Bé luËt nµy.
2- ViÖc kÕt luËn cuéc ®×nh c«ng hîp ph¸p hay bÊt hîp ph¸p thuéc thÈm quyÒn cña Toµ ¸n nh©n d©n.

§iÒu 177
Toµ ¸n nh©n d©n cã quyÒn quyÕt ®Þnh cuèi cïng vÒ nh÷ng cuéc ®×nh c«ng vµ tranh chÊp lao ®éng tËp thÓ.

§iÒu 178
1- Nghiªm cÊm mäi hµnh vi trï dËp, tr¶ thï ng­êi tham gia ®×nh c«ng hoÆc l·nh ®¹o cuéc ®×nh c«ng.
2- Ng­êi c¶n trë viÖc thùc hiÖn quyÒn ®×nh c«ng hoÆc Ðp buéc ng­êi kh¸c ®×nh c«ng, ng­êi cã hµnh vi bÊt hîp ph¸p trong khi ®×nh c«ng, ng­êi kh«ng thi hµnh quyÕt ®Þnh cña Thñ t­íng ChÝnh phñ, quyÕt ®Þnh cña Toµ ¸n nh©n d©n, th× tuú theo møc ®é vi ph¹m, ph¶i båi th­êng thiÖt h¹i, bÞ xö ph¹t hµnh chÝnh hoÆc bÞ truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù.

§iÒu 179
ViÖc gi¶i quyÕt c¸c cuéc ®×nh c«ng vµ c¸c vô ¸n lao ®éng do Uû ban th­êng vô Quèc héi quy ®Þnh.

CH­¬NG XV
QU¶N Lý NHµ N­íC VÒ LAO ®éNG 

§iÒu 180
Qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ lao ®éng bao gåm nh÷ng néi dung chñ yÕu sau ®©y:
1- N¾m cung cÇu vµ sù biÕn ®éng cung cÇu lao ®éng lµm c¬ së ®Ó quyÕt ®Þnh chÝnh s¸ch quèc gia, quy ho¹ch, kÕ ho¹ch vÒ nguån nh©n lùc, ph©n bè vµ sö dông lao ®éng toµn x· héi;
2- Ban hµnh vµ h­íng dÉn thi hµnh c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt lao ®éng;
3- X©y dùng vµ tæ chøc thùc hiÖn c¸c ch­¬ng tr×nh quèc gia vÒ viÖc lµm, di d©n x©y dùng c¸c vïng kinh tÕ míi, ®­a ng­êi ®i lµm viÖc ë n­íc ngoµi;
4- QuyÕt ®Þnh c¸c chÝnh s¸ch vÒ tiÒn l­¬ng, b¶o hiÓm x· héi, an toµn lao ®éng, vÖ sinh lao ®éng vµ c¸c chÝnh s¸ch kh¸c vÒ lao ®éng vµ x· héi; vÒ x©y dùng mèi quan hÖ lao ®éng trong c¸c doanh nghiÖp;
5- Tæ chøc vµ tiÕn hµnh nghiªn cøu khoa häc vÒ lao ®éng, thèng kª, th«ng tin vÒ lao ®éng vµ thÞ tr­êng lao ®éng, vÒ møc sèng, thu nhËp cña ng­êi lao ®éng;
6- Thanh tra, kiÓm tra viÖc thi hµnh ph¸p luËt lao ®éng vµ xö lý c¸c vi ph¹m ph¸p luËt lao ®éng, gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp lao ®éng theo quy ®Þnh cña Bé luËt nµy;
7- Më réng quan hÖ hîp t¸c quèc tÕ víi n­íc ngoµi vµ c¸c tæ chøc quèc tÕ trong lÜnh vùc lao ®éng.

§iÒu 181
1- ChÝnh phñ thèng nhÊt qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ lao ®éng trong ph¹m vi c¶ n­íc.
Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi thùc hiÖn qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ lao ®éng ®èi víi c¸c ngµnh vµ c¸c ®Þa ph­¬ng trong c¶ n­íc.
2- Uû ban nh©n d©n c¸c cÊp thùc hiÖn qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ lao ®éng trong ph¹m vi ®Þa ph­¬ng m×nh. C¬ quan lao ®éng ®Þa ph­¬ng gióp Uû ban nh©n d©n cïng cÊp qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ lao ®éng theo sù ph©n cÊp cña Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi.
3- Tæng liªn ®oµn lao ®éng ViÖt Nam vµ c«ng ®oµn c¸c cÊp tham gia gi¸m s¸t viÖc qu¶n lý Nhµ n­íc vÒ lao ®éng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
4- Nhµ n­íc t¹o ®iÒu kiÖn cho ng­êi sö dông lao ®éng ®­îc tham gia ý kiÕn víi c¸c c¬ quan Nhµ n­íc vÒ c¸c vÊn ®Ò qu¶n lý vµ sö dông lao ®éng.

§iÒu 182
Trong thêi h¹n 30 ngµy, kÓ tõ ngµy doanh nghiÖp b¾t ®Çu ho¹t ®éng, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i khai tr×nh viÖc sö dông lao ®éng vµ trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng ph¶i b¸o c¸o t×nh h×nh thay ®æi vÒ nh©n c«ng víi c¬ quan lao ®éng ®Þa ph­¬ng theo quy ®Þnh cña Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi. Trong thêi h¹n 30 ngµy, kÓ tõ ngµy doanh nghiÖp chÊm døt ho¹t ®éng, ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i b¸o c¸o víi c¬ quan lao ®éng ®Þa ph­¬ng vÒ viÖc chÊm døt sö dông lao ®éng.
N¬i sö dông tõ 10 ng­êi lao ®éng trë lªn, th× ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i lËp sæ lao ®éng, sæ l­¬ng, sæ b¶o hiÓm x· héi.

§iÒu 183
Ng­êi lao ®éng ®­îc cÊp sæ lao ®éng, sæ l­¬ng vµ sæ b¶o hiÓm x· héi theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 184
1- ViÖc ®­a c«ng d©n ViÖt Nam ra n­íc ngoµi lµm viÖc ph¶i cã giÊy phÐp cña Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi vµ c¸c c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.
Nghiªm cÊm viÖc ®­a ng­êi ra n­íc ngoµi lµm viÖc tr¸i ph¸p luËt.
2- Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi cÊp giÊy phÐp lao ®éng cho ng­êi n­íc ngoµi vµo ViÖt Nam ®Ó lµm viÖc cho c¸c doanh nghiÖp, tæ chøc, c¸ nh©n ViÖt Nam hoÆc cho c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ cña n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam quy ®Þnh t¹i §iÒu 133 cña Bé luËt nµy theo ®¬n yªu cÇu cña ®­¬ng sù vµ cña doanh nghiÖp, tæ chøc, c¸ nh©n cã yªu cÇu sö dông lao ®éng.

CH­¬NG XVI
THANH TRA NHµ N­íC VÒ LAO ®éNG,
Xö PH¹T VI PH¹M PH¸P LUËT LAO ®éNG
MôC I
THANH TRA NHµ N­íC VÒ LAO ®éNG 

§iÒu 185
Thanh tra Nhµ n­íc vÒ lao ®éng bao gåm Thanh tra lao ®éng, Thanh tra an toµn lao ®éng vµ Thanh tra vÖ sinh lao ®éng.
Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi vµ c¸c c¬ quan lao ®éng ®Þa ph­¬ng thùc hiÖn thanh tra lao ®éng vµ thanh tra an toµn lao ®éng. Bé Y tÕ vµ c¸c c¬ quan y tÕ ®Þa ph­¬ng thùc hiÖn thanh tra vÖ sinh lao ®éng.

§iÒu 186
Thanh tra Nhµ n­íc vÒ lao ®éng cã c¸c nhiÖm vô chÝnh sau ®©y:
1- Thanh tra viÖc chÊp hµnh c¸c quy ®Þnh vÒ lao ®éng, an toµn lao ®éng vµ vÖ sinh lao ®éng;
2- §iÒu tra tai n¹n lao ®éng vµ nh÷ng vi ph¹m tiªu chuÈn vÖ sinh lao ®éng;
3- Xem xÐt, chÊp thuËn c¸c tiªu chuÈn an toµn lao ®éng, c¸c gi¶i ph¸p an toµn lao ®éng trong c¸c luËn chøng kinh tÕ - kü thuËt, c¸c ®Ò ¸n thiÕt kÕ; ®¨ng ký vµ cho phÐp ®­a vµo sö dông nh÷ng m¸y, thiÕt bÞ, vËt t­ cã yªu cÇu nghiªm ngÆt vÒ an toµn lao ®éng thuéc danh môc do Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi quy ®Þnh;
4- Tham gia xem xÐt chÊp thuËn ®Þa ®iÓm, c¸c gi¶i ph¸p vÖ sinh lao ®éng khi x©y dùng míi hoÆc më réng, c¶i t¹o c¬ së ®Ó s¶n xuÊt, sö dông, b¶o qu¶n, l­u gi÷ vµ tµng tr÷ c¸c chÊt phãng x¹, chÊt ®éc thuéc danh môc do Bé Y tÕ quy ®Þnh;
5- Gi¶i quyÕt c¸c khiÕu n¹i, tè c¸o cña ng­êi lao ®éng vÒ vi ph¹m ph¸p luËt lao ®éng;
6- QuyÕt ®Þnh xö lý c¸c vi ph¹m ph¸p luËt lao ®éng theo thÈm quyÒn cña m×nh vµ kiÕn nghÞ c¸c c¬ quan cã thÈm quyÒn xö lý c¸c vi ph¹m thuéc thÈm quyÒn xö lý cña c¸c c¬ quan ®ã.

§iÒu 187
Khi tiÕn hµnh thanh tra, Thanh tra viªn lao ®éng cã quyÒn:
1- Thanh tra, ®iÒu tra nh÷ng n¬i thuéc ®èi t­îng, ph¹m vi thanh tra ®­îc giao bÊt cø lóc nµo mµ kh«ng cÇn b¸o tr­íc;
2- Yªu cÇu ng­êi sö dông lao ®éng vµ nh÷ng ng­êi cã liªn quan kh¸c cung cÊp t×nh h×nh vµ c¸c tµi liÖu liªn quan ®Õn viÖc thanh tra, ®iÒu tra;
3- TiÕp nhËn vµ gi¶i quyÕt c¸c khiÕu n¹i, tè c¸o vÒ vi ph¹m ph¸p luËt lao ®éng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt;
4- QuyÕt ®Þnh t¹m ®×nh chØ viÖc sö dông m¸y, thiÕt bÞ, n¬i lµm viÖc cã nguy c¬ g©y tai n¹n lao ®éng, g©y « nhiÔm nghiªm träng m«i tr­êng lao ®éng vµ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ quyÕt ®Þnh ®ã, ®ång thêi b¸o c¸o ngay cho c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn.

§iÒu 188
Thanh tra viªn lao ®éng ph¶i lµ ng­êi kh«ng cã lîi Ých c¸ nh©n liªn quan trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp víi ®èi t­îng thuéc ph¹m vi thanh tra. Thanh tra viªn lao ®éng, kÓ c¶ khi ®· th«i viÖc, kh«ng ®­îc tiÕt lé nh÷ng bÝ mËt biÕt ®­îc trong khi thi hµnh c«ng vô vµ ph¶i tuyÖt ®èi gi÷ kÝn mäi nguån tè c¸o.

§iÒu 189
Khi tiÕn hµnh thanh tra, Thanh tra viªn lao ®éng ph¶i céng t¸c chÆt chÏ víi Ban chÊp hµnh c«ng ®oµn. NÕu vô viÖc cã liªn quan ®Õn c¸c lÜnh vùc khoa häc, kü thuËt, chuyªn m«n, nghiÖp vô, Thanh tra viªn lao ®éng cã thÓ mêi c¸c chuyªn gia, c¸c kü thuËt viªn lµnh nghÒ vÒ lÜnh vùc h÷u quan lµm t­ vÊn; khi kh¸m xÐt m¸y, thiÕt bÞ, kho tµng, ph¶i cã mÆt ng­êi sö dông lao ®éng vµ ng­êi trùc tiÕp phô tr¸ch m¸y, thiÕt bÞ, kho tµng.

§iÒu 190
Thanh tra viªn lao ®éng trùc tiÕp giao quyÕt ®Þnh cho ®­¬ng sù, trong quyÕt ®Þnh ph¶i ghi râ ngµy quyÕt ®Þnh b¾t ®Çu cã hiÖu lùc, ngµy ph¶i thi hµnh xong, nÕu cÇn thiÕt ghi c¶ ngµy phóc tra.
QuyÕt ®Þnh cña Thanh tra viªn lao ®éng cã hiÖu lùc b¾t buéc thi hµnh.
Ng­êi nhËn quyÕt ®Þnh cã quyÒn khiÕu n¹i víi c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn, nh­ng vÉn ph¶i nghiªm chØnh chÊp hµnh quyÕt ®Þnh cña Thanh tra viªn lao ®éng.

§iÒu 191
1- ChÝnh phñ quy ®Þnh tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña Thanh tra Nhµ n­íc vÒ lao ®éng.
2- Bé Lao ®éng - Th­¬ng binh vµ X· héi vµ Bé Y tÕ cã tr¸ch nhiÖm lËp hÖ thèng tæ chøc thanh tra Nhµ n­íc vÒ lao ®éng thuéc thÈm quyÒn vµ chøc n¨ng cña m×nh; quy ®Þnh tiªu chuÈn tuyÓn chän, bæ nhiÖm, thuyªn chuyÓn, miÔn nhiÖm, c¸ch chøc thanh tra viªn; cÊp thÎ thanh tra viªn; quy ®Þnh chÕ ®é b¸o c¸o ®Þnh kú, ®ét xuÊt vµ c¸c chÕ ®é, thñ tôc cÇn thiÕt kh¸c.
3- ViÖc thanh tra an toµn lao ®éng, thanh tra vÖ sinh lao ®éng trong c¸c lÜnh vùc: phãng x¹, th¨m dß, khai th¸c dÇu khÝ, c¸c ph­¬ng tiÖn vËn t¶i ®­êng s¾t, ®­êng thuû, ®­êng bé, ®­êng hµng kh«ng vµ c¸c ®¬n vÞ thuéc lùc l­îng vò trang do c¸c c¬ quan qu¶n lý ngµnh ®ã thùc hiÖn víi sù phèi hîp cña Thanh tra Nhµ n­íc vÒ lao ®éng.

MôC II
Xö PH¹T VI PH¹M PH¸P LUËT LAO ®éNG 

§iÒu 192
Ng­êi nµo cã hµnh vi vi ph¹m c¸c quy ®Þnh cña Bé luËt nµy, th× tuú møc ®é vi ph¹m mµ bÞ xö ph¹t b»ng c¸c h×nh thøc c¶nh c¸o, ph¹t tiÒn, ®×nh chØ hoÆc thu håi giÊy phÐp, buéc ph¶i båi th­êng, buéc ®ãng cöa doanh nghiÖp hoÆc bÞ truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 193
Ng­êi nµo cã hµnh vi c¶n trë, mua chuéc, tr¶ thï nh÷ng ng­êi cã thÈm quyÒn theo Bé luËt nµy trong khi hä thi hµnh c«ng vô th× tuú møc ®é vi ph¹m mµ bÞ xö lý kû luËt, xö ph¹t hµnh chÝnh hoÆc bÞ truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 194
C¸c chñ së h÷u doanh nghiÖp ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm d©n sù ®èi víi nh÷ng quyÕt ®Þnh cña c¸c c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn xö ph¹t gi¸m ®èc, ng­êi qu¶n lý hoÆc ng­êi ®¹i diÖn hîp ph¸p cho doanh nghiÖp ®èi víi nh÷ng vi ph¹m ph¸p luËt lao ®éng trong qu¸ tr×nh ®iÒu hµnh qu¶n lý lao ®éng theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Tr¸ch nhiÖm båi hoµn cña nh÷ng ng­êi nµy ®èi víi doanh nghiÖp ®­îc xö lý theo quy chÕ, ®iÒu lÖ cña doanh nghiÖp, hîp ®ång tr¸ch nhiÖm gi÷a c¸c bªn ®· ký kÕt hoÆc theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt.

§iÒu 195
ChÝnh phñ quy ®Þnh viÖc xö ph¹t hµnh chÝnh ®èi víi hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt lao ®éng.

CH­¬NG XVII
§IÒU KHO¶N THI HµNH 

§iÒu 196
Nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt nµy ®­îc ¸p dông ®èi víi c¸c hîp ®ång lao ®éng, tho¶ ­íc tËp thÓ vµ nh÷ng tho¶ thuËn hîp ph¸p kh¸c ®· giao kÕt tr­íc ngµy Bé luËt cã hiÖu lùc. Nh÷ng tho¶ thuËn cã lîi h¬n cho ng­êi lao ®éng so víi nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt nµy vÉn ®­îc tiÕp tôc thi hµnh. Nh÷ng tho¶ thuËn kh«ng phï hîp víi nh÷ng quy ®Þnh cña Bé luËt ph¶i söa ®æi, bæ sung.
    
§iÒu 197
Bé luËt nµy cã hiÖu lùc kÓ tõ ngµy 01 th¸ng 01 n¨m 1995.
Nh÷ng quy ®Þnh tr­íc ®©y tr¸i víi Bé luËt nµy ®Òu b·i bá.

§iÒu 198
Uû ban th­êng vô Quèc héi, ChÝnh phñ quy ®Þnh chi tiÕt vµ h­íng dÉn thi hµnh Bé luËt nµy.
 
Bé luËt nµy ®· ®­îc Quèc héi n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam kho¸ IX, kú häp thø 5 th«ng qua ngµy 23 th¸ng 6 n¨m 1994.